HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Theo âm lịch 阴历 , lịch dựa trên các chu kỳ của tuần trăng ) mỗi tháng có một ngày Rằm ( 望 trăng tròn ) nên một năm có mười hai cái rằm, riêng ngày Rằm tháng Giêng có nhiều ý nghĩa với nhiều căn nguyên và tên gọi khác nhau. 1. Tên gọi : - Theo Tam nguyên 三元 thì ngày này được gọi là lễ Thượng nguyên 上元 , Rằm tháng Bảy là lễ Trung nguyên 中元 và Rằm tháng Mười là lễ Hạ nguyên 下元 . - Theo các nhà Nho học thì Rằm tháng Giêng còn gọi là Tết Trạng nguyên 狀元节 vì dịp này nhà vua hội họp các ông Trạng để thết tiệc và mời vào vườn Thượng Uyển thăm hoa, ngắm cảnh, làm thơ. Đồng thời đây còn là ngày kỷ  niệm Thánh đản 誕日 của vua Nghiêu ( 帝堯 , Thiên Quan Tứ Phúc 天官賜福 ) - Với Phật giáo, ngày rằm Tháng Giêng là dịp dân chúng lên chùa cúng sao giải hạn, ước nguyện điều lành và các chùa thường tụng kinh Dược Sư và khuyên các Phật tử cùng tụng niệm và hồi hướng công đức để thế giới được an lành. - Đêm Rằm tháng Giêng là đêm trăng tròn đầu tiên trong năm mới theo Âm lịch nên còn ...

Ngoài Đình và Chùa thì Từ đường là có từ xa xưa của người Việt. Nó gắn với việc thờ cúng Tổ tiên của một dòng họ. Trong đời sống tâm linh người Việt thì: Đình là nơi sinh hoạt công cộng của làng xã nước ta thời xưa, là nơi làm việc của chức dịch địa phương, và cũng là nơi thờ Thành hoàng của mỗi làng; Chùa là nơi thờ Phật , nơi trụ trì của các tín đồ Phật giáo tín ngưỡng; Đạo quán là nơi các tín đồ Đạo giáo thờ các vị thần tiên; Đền miếu là nơi thờ phụng những vị thần trong huyền thoại các nhân vật lịch sử được thần thánh hoá và cả những ân nhân được tôn sùng; Hội quán của người Hoa là nơi tụ hội đồng hương, thờ cúng tiên hiền. Nơi giành cho việc tưởng niệm tổ tiên là Từ đường. Từ đường (H: 祠堂 , A: The ancestral temple , P: Le temple des ancêtres ) là nhà thờ tổ tiên của một dòng họ. Bất cứ gia đình, dòng tộc nào cũng có Từ Đường, nơi được coi như nhà Tổ, nhà quy tụ con cháu dòng họ, đồng thời cũng là nơi thờ tự ông bà tổ tiên, nhất là các ngày giỗ trọng. Trong đó có riên...

Ngày giỗ Tổ họ Lương Đức có lịch sử và nghi lễ gắn với một giai thoại đẹp. 1. Lai lịch  : Cụ Lương Công Nghệ là Đệ Nhất đại Tổ họ Lương ở Chiến Thắng ( Cao Mật xưa ) 梁高密第一代 mất ngày 19 tháng 5 năm (?) và để ghi nhớ, tri ân vị Tổ khai sinh ra dòng họ hậu thế đã tưởng niệm bằng nhiều hình thức. Nhưng ngày đó đúng vào dịp thu chiêm, cấy mùa bận rộn của nhà nông nên khó tập trung đông đủ. Hơn nữa theo nguyên tắc “ Ngũ đại mai Thần chủ ” 五代埋唇主 thì 5 đời hợp giỗ 綜忌 , dồn vào “ Chạp ” 腊 hết, không nhất thiết phải cúng vào ngày kị. Do đó sau này quan viên họ đã lấy ngày Ngoại Tổ xuống thuyền trên sông Văn Úc [1] ra đi đánh trận [2] không về ( Rằm tháng Giêng ) là ngày Chạp Tổ [3] . Việc đó vừa linh thiêng tưởng niệm người có công, vừa đúng tháng hội hè, ít ảnh hưởng đến việc sản xuất của cháu con [4] . Tuy nhiên Bài vị 牌位 Bách thế bất diêu chi chủ 百世不祧 支主 ở Từ đường vẫn là “Lương môn lịch đại tổ tôn thân Thần chủ” 梁門歷代祖宗唇主 ( tức Thần chủ các đời của tổ tiên họ Lương) c...

Dòng họ Lương hiện sinh sống ở hay xuất phát từ Chiến Thắng, An Lão, Hải Phòng đều là hậu duệ của Cụ Lương Công Trạch 梁公宅 . Cụ từ Đăng Lai, Tiên Minh, Hải Dương ( nay là Tiên Lãng, Hải Phòng ) một gánh “bên nồi, bên con” sang lập nghiệp tại đây vào năm đói loạn cuối thời Lê-Trịnh. Đời sau suy tôn cụ là Thượng Tổ, người khai sáng ra dòng họ Lương ở Cao Mật: 梁皋密肇祖 . Trải gần 300 năm, qua 12 đời con cháu rải khắp từ Bắc vào Nam, từ xuôi lên ngược và đã có những đóng góp nhất định cho dân, cho nước, cho quê hương, dòng tộc qua mọi thời kì. Từ lâu, việc tưởng niệm công đức Tổ được tiến hành dưới nhiều hình thức và thực hiện vào ngày Rằm tháng Giêng. Đầu Thế kỉ XX con cháu đã dựng lên ngôi nhà gỗ Lim 3 gian dùng làm nơi thờ cúng tổ tiên nhưng đã bị giặc Pháp đốt cháy năm 1947 trong một trận càn lớn. Trong dịp Chạp Tổ Rằm tháng Giêng Kỉ Mão ( 1999 ) toàn họ đã nhất trí thực hiện việc xây Từ đường gần nền cũ. Kinh phí và công sức do con cháu mọi miền đóng góp và Công Đức tự nguyện. Tháng 3/199...