HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Quốc gia có pháp luật, Gia tộc cần có gia pháp, gia lễ, gia phong để duy trì việc họ. Đó là những nội dung thành văn hoặc bất thành văn, nhưng rất quan trọng và mọi thành viên trong họ phải thực hiện. 1. GIA PHÁP Đặc biệt nhất trong văn hoá gia đình Việt là có một gia pháp 家法 cho từng thành viên của gia đình cần phải gìn giữ. Gia pháp là phép tắc của một gia đình, phép tắc này không ghi thành bản văn, mỗi gia đình có một gia pháp riêng, nhưng cũng rất chung nhiều cho các gia đình. Gia pháp bao gồm: Những phép tắc trong hành xử: làm con phải hiếu, làm anh chị phải nhừơng… Những phép tắc về kính: giỗ chạp, kiêng tên, báo ân, họp mặt chúc tết ông bà… Những nguyên tắc khi phải sửa dạy. Gia pháp là một thứ luật lệ không văn bản trong một gia đình, cho nên người Việt được dặn khi đi đến đâu, khi đến ở gia đình nào, cần phải tuỳ cơ ứng biến mà: “Nhập gia tuỳ tục”. Giữ gìn phép tắc của gia đình người khác như gia đình của minh mới là người được đáng tôn trọng trong xã hội Việt Nam chúng ta. 2....

Từ nửa cuối thế kỷ XVIII là thời kỳ thiên tai liên miên và phong trào nổi dậy của nông dân Đàng Ngoài diễn ra liên tục dưới thời vua Lê chúa Trịnh, hay thời Lê mạt, trong 2 đời vua Lê 黎皇帝 là Lê Ý Tông 懿宗 và Lê Hiển Tông 显宗, 3 đời chúa Trịnh 鄭主 là Trịnh Giang 江, Trịnh Doanh 瀛 và Trịnh Sâm 薓. Đây là một trong những nguyên nhân hình thành nên chi phái Lương tộc ở Cao Mật (mà nay là Chiến Thắng, An lão, Hải Phòng) vốn gốc Tiên Lãng bên kia sông Văn Úc. 1. Hoàn cảnh chính trị, xã hội: 1.1. Chính trị suy tàn: Từ khi kết thúc chiến tranh phía nam với họ Nguyễn và dứt được việc cát cứ ở Cao Bằng của họ Mạc (1667), các chúa Trịnh là Tây Định vương Trịnh Tạc và Định Nam vương Trịnh Căn ra sức củng cố chính quyền Bắc Hà. Đến chắt Trịnh Căn là Trịnh Cương tiếp tục xây dựng nền thịnh trị ở Đàng Ngoài. Năm 1729, An Đô vương Trịnh Cương mất, con là Trịnh Giang lên thay, tức là Uy Nam vương. Từ khi Trịnh Giang cầm quyền, chính sự Bắc Hà bắt đầu suy. Giang phế bỏ vua Lê Duy Phường làm Hôn Đức côn...

Mỗi người đã có cha, có mẹ; rồi 2 cha mẹ cũng lại đều có cha mẹ như vậy vị chi đã là 4. Rồi 4 ông bà cũng có cha mẹ, thành 8 và 8 cụ lại có cha mẹ, thành 16. Cứ thế mà tính lên cho đến đời thứ 10, thì chúng ta đã có 1024 tổ tiên. Vậy con cháu càng xa đời thì gọi các Cụ là gì ? Thực ra từ xưa cổ nhân đã phân rõ ngôi thứ rồi. 1. Các vị Tổ: Nguyên Tổ 元祖 và Triệu Tổ : 肇祖 là Đức Tổ đâu tiên nhất sinh ra những người chung một họ trong một nước. Ví dụ Hồ Hưng Dật được suy tôn là Đức Nguyên Tổ họ Hồ Việt Nam, Hùng Vương là Nam bang Triệu tổ 南邦肇祖. Thuỷ Tổ 始祖: Ông tổ, vị tổ đầu tiên của một họ. Ví dụ một số dòng họ Lương ở miền Bắc suy tôn Cụ Lương Đắc Bằng là Thuỷ Tổ. Thượng Tổ 尚祖: là Cụ Tổ sinh ra Đệ Nhất đại Tổ mà dòng họ ở khu vực đang thờ phụng. Ví dụ Lương Công Trạch được suy tôn là Thượng Tổ 上祖梁公宅 của họ Lương xã Chiến Thắng, Hải Phòng còn con trai cụ là Lương Công Nghệ là Đệ Nhất đại Tổ 第一代祖梁公羿. Tổ các Chi phái theo thứ bậc anh em mà gọi là Tổ Chi Nhất, Chi Nhị…. Ví dụ: Tổ Chi Đệ Nh...

Do những thay đổi của lịch sử mà có những địa danh từng tồn tại trong quá khứ đã đi vào quên lãng mà không phải ai cũng biết, cũng có điều kiện tìm hiểu. Vùng đất nay chúng tôi đang sông nơi phên dậu Tổ quốc đã có thời gian dài mang cái tên khá hay: Hưng Hóa và nó gần như bao hàm cả địa bàn Quân khu II ngày nay. Đây chính là một tỉnh cũ của Việt Nam vào nửa cuối thế kỷ 19. Tỉnh Hưng Hóa được thành lập năm 1831. Đây là một trong số 13 tỉnh được thành lập sớm nhất ở Bắc Kỳ. Tiền thân của tỉnh Hưng Hóa là đạo thừa tuyên Hưng Hóa, rồi trấn Hưng Hóa. Tháng 6 âm lịch Năm Quang Thuận thứ bảy (1466), vua Lê Thánh Tông đặt 13 đạo thừa tuyên là Thanh Hóa, Nghệ An, Thuận Hóa, Thiên Trường, Nam Sách, Quốc Oai, Bắc Giang, An Bang, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn, phủ Trung Đô và Hưng Hóa. Đây là lần đầu tiên từ “Hưng Hóa” được nhắc tới trong sử sách Việt Nam ở cấp một đơn vị hành chính ( gần như cấp tỉnh ngày nay ). Tuy nhiên, từ Hưng Hóa đã được nhắc tới từ những năm 1419 như là một xứ. Đạo thừ...