HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Quê tôi tục gọi là Làng Hương, xa xưa là xã Phương Lạp, tổng Cao Mật, huyện An Lão. Qua bao thắng trầm nay là thôn Phương Hạ, xã Chiến Thắng, huyện An Lão, thành phố Hải Phòng. Đất nước chuyển mình, đâu cũng giầu lên nhưng hình như "vận đỏ" chưa đến với cái làng có địa lợi tuyệt vời như làng tôi. Làng Hương 廊香 ( tên chữ xưa là Phương Lạp 方粒) là một làng nhỏ, dân ít ở giữa tổng Cao Mật 高密總, huyện An Lão 安老縣, phủ Kiến Thuỵ 建瑞府, trấn Hải Dương 海陽鎭. Theo các bậc cao niên kể lại thì “tên làng là 廊香, với nghĩa là “thơm, tốt đẹp” nơi “đất lành chim đậu” còn làng Hạ là nơi chim mòng xà xuống 蒙下, làng Thượng chim mòng no bay lên 蒙上”; còn “tên chữ của làng là Phương Lạp 方粒, với nghĩa là nơi nhiều gạo tốt”. Điều đó chứng tỏ là làng cổ có truyền thống cấy lúa trước các làng là bãi chim mòng 鸏. Làng này có từ bao giờ và ai, dòng họ nào là người đầu tiên đứng ra khai lập thì chưa thấy ai tìm hiểu được và biết rõ, Trong Gia phả họ Lương thì khi Thượng Tổ đến đây lập nghiệp đã thấy có ngườ...

Tại thôn Cao Đồng, xã Cổ Pháp, tổng Tư Mại xưa, nay là thôn Cao Đồng xã Đồng Phúc huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, có họ Lương, hậu duệ của trạng nguyên Lương Thế Vinh (trạng Lường). Họ này rất lớn, đệm chữ Đức, hiện nay có 175 hộ với 865 khẩu ở làng, 83 hộ lên làm ăn, buôn bán ở nhiều nơi khác. Do chạy loạn thời Mạc từ Nam Định lên, nên trước Cách mạng tháng Tám các cụ nhiều lần về Nam Định để thăm viếng tổ tiên. Tuy mất gia phả song ở Nam Định các chi họ Lương trong toàn tỉnh đều là con cháu của trạng nguyên Lương Thế Vinh. Gia phả gốc họ Lương làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, tỉnh Nam Định có ghi việc con cháu Lương trạng nguyên về đời thứ năm, thứ sáu có nhiều người di cư lánh nạn về vùng Kinh Bắc. Ứng với việc văn bia của làng Cao (Cao thôn) sau đổi là Thịnh Đồng rồi Cao Đồng xã Cổ Pháp có ghi công đức của người họ Lương trong làng đối với sự xây dựng quê hương, xác định rằng: Tổ họ là tổng trưởng Lương Đức Minh, thuỵ là Nhân Vũ truyền đến nay đã ...

Tôi vốn sinh ra tại làng Hương, xã Chiến Thắng , huyện An Lão , thành phố Hải Phòng nhưng đã theo gia đình lên lên khai hoang tại thôn An Phong , xã Phong Niên , huyện Bảo Thắng , tỉnh Lào Cai từ 2/ 1964 . Hiện tôi công tác và cư ngụ tại thành phố Lào Cai tỉnh Lào Cai. Đại gia đình tôi ( cả cô, bố mẹ, chú thím tôi hay các anh em ruột thịt, anh em họ 2 đời và các con cháu tôi ) đều sinh sống và công tác tại Lào Cai, Hà Nội, không còn ai ở quê. Nhưng tôi luôn nhớ và giáo dục cháu con tìm về nguồn cội : 象山德基門戶詩禮憑舊蔭 郁江人脈亭皆芝玉惹莘香 ( Núi Voi xây nền Đức, gia tộc trường tồn bởi nhờ ơn đời trước, Sông Úc tạo nguồn Nhân, cả nhà mạnh giỏi vì sức gắng lớp sau ). Sau này, khi lớn lên có dịp về quê hay đi công tác ghé thăm họ mạc tôi thấy làng quê ta chuyển biến từng ngày; nhiều sự kiện, con người cảnh vật mới xuất hiện và chen lấp đi những sự kiện, con người, cảnh vật cũ. Thực hiện di nguyện của phụ thân, ngay từ năm 1997 tôi đã bắt tay vào soạn Gia phả cho gia đình và sau này là Gia phả ...