HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

(Lồng kết Lễ Phật tiết Thượng nguyên, Cầu an trừ hạn Cửu diệu, Giỗ Tổ Lương tộc). Kính nghe : Có thờ có thiêng, có kiêng có lành; Có Hiếu được đáp đền,  có Kính ắt Phật, Thần phù hộ. Cành rợp bóng, dòng chảy không ngừng vì gốc vững, nguồn dài; Gia môn khang thái bởi Linh Miếu trường tồn, oai linh Tiên Tổ. Uống nước phải nhớ nguồn, hưởng trái thơm nhớ ơn người trồng; Đó là nếp hiếu nghĩa ngàn xưa, là đạo cương thường vạn cổ. Bởi thế cho nên: Nhân Rằm đầu năm, chữ gọi Thượng nguyên, gặp kỳ giỗ Tổ, ngưỡng vọng Tôn linh; Từ nơi biên viễn hướng vọng cố hương, Lễ bạc lòng thành, những mong tường tỏ.   Hôm nay: Thứ Ba ngày 15/2/2022, tức ngày 15 Kỷ Hợi, tháng Giêng Nhâm Dần năm Nhâm dần, đúng Tết Nguyên tiêu, gặp kỳ tưởng nhớ Lương Đức gia tộc Triệu Tổ, đứng trước bàn thờ  tại gia ở xóm An Phong, thôn An Hồ, xã Phong Niên, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai, Tín chủ con:  Đệ Thất đại Lương Đức tộc gốc Chiến Thắng, An Lão, Hải Phòng :   Lương Đức Mến, sinh năm...

Sắp Rằm rồi, có người hỏi: trong âm lịch đã có tháng Một” ( tháng thứ 11) lại có tháng Giêng ? Mọi người mới “ớ” ra và xôn xao một hồi dài!. Vấn đề này Còi đã để tâm nghiên cứu từ lâu và một trong những thu hoạch đó đã chép ra và lưu lại tại đây . Trong “ tú t ” này, theo tôi, trước khi tìm hiểu về tháng Giêng âm lịch, tưởng cũng nên nhắc lại 2 nội dung: 1.Ở đây là nói về Âm lịch ( 陰曆 , Lunar calendar/ Le calendrier lunaire ), tức là lịch dựa vào chu kỳ mặt Trăng 月 , lấy cơ sở là tháng giao hội. Nhưng Âm lịch đang dùng có tham chiếu với Dương lịch để hợp với thời tiết nên thực ra nó là Âm Dương hợp lịch ( 陰陽合歷 , Lunisolar calendar ). Lịch này từ thời Minh ( 明朝 , 1368 – 1644 ) và hoàn chỉnh như ngày nay dưới triều Thanh ( 清朝 , 1644 - 1911 ). Không đề cập sâu về phép làm lịch nhưng cũng nên biết qua rằng, Âm lịch và Dương lịch khác nhau ở chỗ: Âm lịch có tính chu kỳ ( cyclic ), đặt tên thời gian theo Can Chi 干支 còn Dương lịch có tuyến tính ( linear ) gọi tên các đơn vị thời gi...

Chia tay những “ngày mồng”, hơi quá chén, lăn ra khểnh! Tỉnh giấc, thấy lâu lâu “bỏ bẵng nàng Kiều”, với tay lần giở được ngay cặp câu 781-782. Cặp này cụ Nguyễn viết: 𤴬𢚸 几於 𠊚𠫾 Đau lòng kẻ ở người đi, 淚淶滲 𥒥 絲 𢺺 癒蠶 Lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm. Trước hết, thấy trong cặp 6-8 này có mấy cụm từ cần hiểu sâu thêm, đó là: Kẻ ở người đi : tả cảnh chia tay rất “đau lòng” giữa kẻ ra đi ( bán mình chuộc cha là Thúy Kiều) với những người người ở lại ( là gia đình Vương Viên ngoại gồm: Vương Ông, Vương Bà, Thúy Vân, Vương Quan và nhớ rằng khi đó Kim Trọng đã về quê “chịu tang” nên không có mặt ở đây) . Chỉ là cuộc chia tay trong Vương gia chứ không phải cuộc chia tay đôi lứa! Lệ rơi thấm đá : cuộc chia tay gia đình đó rất “đau lòng” và mọi người khá bịn rịn, khóc đến nỗi nước mắt chan hòa đến đá ( lát nền nhà) cũng phải mềm lòng, thấm nước mắt. Tơ chia rũ tằm : cuộc chia tay gia đình đó không chỉ thấm đậm nước mắt khóc thương mà còn quặn đau trong lòng như con tằm bị rút l...