HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Sau hơn 4 năm với 52 tháng, 226,15 tuần tức 1.583 ngày với “nhiều cảm xúc, nhiều cung bậc tình yêu....nhiều tiếng cười và cả nước mắt” [1] Lương Đức Cương đã thành Kỹ sư Thủy lợi. Cháu thuộc đời thứ 9 của dòng họ Lương Đức xã Chiến Thắng, bố là Vương ( SN 1962 ) , ông là Trù ( SN 1933) , cụ là Lương Đức Sắc, kỵ là Lương Đức Ổn [2] . Cụ Ổn từng làm Chánh tổng 正總 tước Bá hộ 伯户 đã đưa gia đình từ Phương Lạp xuống vỡ hoang cạnh Cốc Tràng, gần đê Văn Úc lập ra xóm Trại ( Tôn Lộc, cách làng cũ 1, 5 Km ). Mẹ cháu là Phạm Thị Bòn, con gái cậu Kiểm, anh trai cả mẹ tôi. Do đó theo họ Phạm tôi cháu gọi tôi bằng cậu còn với họ Lương cháu lại gọi tôi bằng ông ! Nhà bố mẹ cháu vẫn ở Cốc Tràng nhưng có xưởng mộc ở ngay Quán Hương. [1] Nguyên văn lời của cháu. [2] Theo một số người nhớ lại thì cụ Bá ổn là người có công nhiều với dòng họ:dựng lại Từ đường,cùng với cụ Bá Lăng lập mưu đổ vụ cụ Cai Huỳnh đâm chết người cho nhà cụ Chánh Mai để nhẹ tội. Nghe đâu trận này máu chảy thấm...

Lầm rầm miệng khấn “Nam mô…”, Trước làn khói mỏng ban thờ tại gia: “Tuổi tôi” cháu đích tới kỳ, Chắp tay con khấn, dâng: hoa, hương, trầu, Vàng, tiền, hoa, quả, sớ tâu, Cơm canh, cá, oản, xôi, cau,   rượu, trà. Xin Thần, Phật, Tổ tiên nhà, Cùng là Thập Nhị Tiên bà cõi trên: Vái 5 Bà Mụ đầu tiên, Phù hộ cho bé ngủ ngoan, ăn nhiều. Lại dạy cho bé những điều: Nói, cười, chững, đứng, đi…đều sớm nhanh. Vái 5 Bà Mụ tiếp linh: Nâng đỡ cho bé thông minh, ngoan hiền. Vái 2 Bà Mụ tiếp liên, Mang xấu đổ biển, đem lành đáo lai. Lại xin Bà Chúa Bào thai, Chấp kêu, chấp lễ, chấp Bài khấn Nôm. Độ cho cháu Đích sớm hôm: Bình an, chóng lớn, giỏi giang mai ngày. -Ngày 27/12/2012 (Rằm tháng Một Nhâm Thìn)-

Trước kia đâu có làm thơ, Nay ngồi bồng cháu lời ru ghép thành. Nhớ xưa bà hát “Trúc xinh…”, Ông ru “Cò lả…” bồng bềnh võng đưa. Nay còn đâu cảnh ngày xưa, Từ trong tâm tưởng, lời ru ơi à! * Ba chục năm trước làm cha, Chắt chiu, ngóng đợi để giờ lên ông. Chữ rằng "nối dõi tổ tông", Tình rằng "duyên phận" giữa ông với bà. Cháu ngoan yêu của cả nhà, Nốt nhạc xinh của bài ca yêu đời. * Ngồi bồng ru cháu: À ơi, Chạnh lòng nhớ đến quãng đời đã qua: Cái thời ông mới làm cha, Của tiền chẳng có, cửa nhà cũng không. Chỉ riêng sẵn ấm tình nồng, Thương con gửi trọn bềnh bồng lời ru. * Thoi đưa hết Hạ sang Thu, Con ngoan, khôn lớn mẹ cha ấm lòng. Rồi con tháo cũi xổ lồng, Học hành tấn tới, có công có nghề. Chặng đường tình nối duyên xe, Cưới dâu, kén rể một nhà thêm đông. * Nhâm Thìn vui đón đôi Rồng, Thỏa lòng bà đợi, tâm ông ngóng chờ. Thời giờ thấm thoát thoi đưa, Ngoảnh trông nay cháu đã vừa tuổi tôi. ...

Do ảnh hưởng của văn hóa Hoa Hạ, lại kết hợp với văn hóa bản địa nặng tính chất làng xã của nền văn minh lúa nước nên người Việt có khá nhiều tục lệ. Trong số những lệ tục đó, theo thời gian và do thời cuộc, có cái nay đã đi vào quên lãng, không còn phù hợp. Ngược lại những lệ đã trở thnahf “Thuần phong mỹ tục” thì vẫn được duy trì cho phù hợp hơn. Đáng tiếc, do điều kiện kinh tế phát triển nhưng một số mặt VHXH lại có biểu hiện không theo kịp nên xuất hiện nhiều lệ mới, phục hồi làm biến dạng nhiều tục cũ. Lược thuật lại đầu việc vài lệ tục thường gặp trong Cưới xin, Sinh dưỡng, Chúc Thọ, Tang ma, Thờ cúng ( nội dung chi tiết quá dài, đã từng bàn nhiều lần) để nhớ, tiện thực hiện. 1. Lệ tục trong cưới xin: Hôn nhân là sự cam kết đồng ý giữa hai cá nhân Nam và Nữ về các khía cạnh luật pháp, xã hội và tôn giáo ; nó là nền tảng của gia đình trong hầu hết các dạng hình xã hội hậu nguyên thủy . Theo truyền thống, muốn thành đôi lứa phải trải qua Lục lễ danh nghi (H: 六禮名儀 ...