Người con gái họ Lương độc nhất vô nhị
Do ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo nên các sử gia thời quân chủ ít chép vào chính sử các sự kiện liên quan đến các nhân vật lịch sử nữ, trừ Hoàng hậu, Hoàng phi hay Công chúa nổi tiếng. Nhưng dân gian lại không câu nệ khuôn phép này nên câu chuyện về người con gái họ Lương ở đất Ý Yên, được nhà Lê phong là “ Kiến Quốc Phu nhân ” vì có công giúp nước lập mưu giết giặc Minh được lưu truyền tới tận ngày nay . Tuy "Đại Việt sử ký" không có một chữ nào về bà nhưng các tài liệu viết về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn hay những tư liệu dã sử, sự tích Đền miếu, Lễ hội và trong nhân dân quanh vùng đều truyền tụng về sắc đẹp, phẩm hạnh, sự mưu trí và công lao to lớn của bà. Người đời cung kính gọi bà là Nguyệt Cô, Nguyệt nương, Lương thị và cũng có sách chép bà tên là Lương Thị Huệ! Nhưng đó là một nhân vật có thật, một liệt nữ đáng tự hào của dân Việt nói chung, Lương tộc nói riêng! Khi lượm lặt qua những tư liệu thành văn và chưa thành văn, tổng hợp lại cũng có thể dựng lại được câu ...