HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Xưa nay , người Trung Quốc và một số nước Đông Á mỗi dịp Xuân đến Tết về người ta hay chúc nhau câu: “An khang thịnh vượng” 安康盛旺 , “Vạn sự như ý” 萬事如意 hay “Cung hỉ phát tài” 恭喜髮財 , “Ngũ Phúc lâm môn” 五福臨門 ,…có nghĩa “Chúc mừng năm mới, vui vẻ thịnh vượng” với hy vọng, mong muốn là “năm tới sẽ giàu có, hạnh phúc hơn năm đã qua” …. Dựa vào tranh trên mạng, thêm chữ và khẩu trang Từ Tết 2019 trở lại đây, bắt đầu từ các trang mạng, rồi lan ra xã hội, câu “ 百毒不侵 ” ( Bách độc bất xâm ) cùng với “ 邪魔退散 ” ( Tà ma thối tán) chuyển thành lời chúc Tết như một phong trào! Trong hệ thống thành ngữ Trung Quốc , “Bách độc bất xâm” tức là “100 chất độc không xâm phạm” mà 百毒不侵 hiện nay được phát âm theo pinyin là “bǎi dài bù qīn”. Nó cũng được hiểu là nói lên ý chí và khả năng điều khiển tương đối mạnh, không dễ bị ngoại giới mê muội hay chinh phục. Từ Tết năm 2020 , “nàng” SARS-CoV xuất hiện gây dịch Covid-19 thì mọi chuyện, từ việc đón Xuân, tụ họp, chúc tụng,… đã khác! Cả xã hội đón Tết với...

Những người làm ra lịch âm ( thực ra loại lịch đương dùng là Âm Dương lịch 陰陽合歷 ) đặt tên giờ, ngày, tháng, năm theo Can Chi 干支 bằng việc phối 10 “can” 十天干 ( Giáp 甲 ,   Ất 乙 , Bính 丙 , Đinh 丁 , Mậu 戊 , Kỷ 己 , Canh 庚 , Tân 辛 , Nhâm 壬 , Quý 癸 ) với 12 “chi” 十二地支 ( Tý 子 , Sửu 丑 , Dần 寅 , Mão 卯 , Thìn 辰 , Tị 巳 , Ngọ 午 , Mùi/Vị 未 , Thân 申 , Dậu 酉 , Tuất 戌 , Hợi 亥 ).   Đồng thời, cổ nhân còn gắn mỗi địa chi với 1 con vật ( bao gồm cả vật nuôi lẫn thú hoang dã, vừa có thật vừa tưởng tượng, đều đáp ứng nguyên tắc âm dương, chẵn lẻ) tương ứng với các “con vật cầm tinh” là: Chuột 鼠 , Trâu 牛 , Hổ 乕 , Mèo 猫 ( lịch TQ gọi là con Thỏ 兔 ) , Rồng 龍 , Rắn 蛇 , Ngựa 馬 , Dê 羊 ( lịch TQ là con Cừu ), Khỉ 猴 , Gà 雞 , Chó 狗 , Lợn 豬 .     Lấy tranh trên mạng, điền thêm chữ Như vậy sẽ có một vòng 60 năm và đủ 12 con vật cầm tinh. Nhưng vì Hổ là “Chúa sơn lâm” mà năm tới lại là Nhâm Dần nên thử tìm xem trong đời mình những cái Tết Dần thế nào! Tôi sinh ngày 23/2/1955 tức vào ...

Rảnh, mò vào đọc, tìm hiểu về “Túi khôn thiên hạ”, tỉ mẩn đếm thấy “Tăng quảng hiền văn” có 5 lần nhắc tới “ông Ba mươi”, con giáp của năm Nhâm Dần này! Ghép từ 2 tranh có trên MXH và điền thêm chữ Trước hết , cần nhớ lại, “ Tăng quảng hiền văn ” 増廣賢文 t huộc loại Cổ Huấn 古訓   gồm 350 câu, tập họp những những thành ngữ tục ngữ, những câu nói nôm na trong dân gian xen lẫn với các lời dạy của Thánh Hiền, được sắp xếp theo vần điệu dễ nhớ. Nó được ví như “ túi khôn thiên hạ ” thể hiện tư tưởng của Nho Giáo, Đạo Giáo, Lão Giáo, mang tính triết lý cao mà nhiều vấn đề đến nay vẫn còn mang tính thời sự. Các câu có nhắc đến “Chúa sơn lâm” (con Hổ) là các câu 12, 49, 135, 165 và 166. Cụ thể: Câu 12 :   “ 畫虎畫皮難畫骨，知人知面不知心 ” : Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhơn tri diện bất tri tâm; dịch thành thơ: Hổ vẽ da khó vẽ xương, con người biết mặt biết lòng làm sao. Câu này, người viết đã có dịp tìm hiểu và lưu bài viết tại đây . Câu 49 “ 虎生猶可近，人熟不堪親 ” âm Hán Việt là “Hổ sinh do khả c...

Chắc chả mấy ai không biết đến câu “Họa hổ họa bì nan họa cốt, Tri nhân tri diện bất tri tâm”! Ghép từ 2 tranh có trên MXH Nhân sắp đón Nhâm Dần ( 壬寅 , năm con Hổ 乕 ) lạm bàn về câu này chút. Nguyên văn, câu đó là một thành ngữ mà viết bằng Hán tự là: “ 畫虎畫皮難畫骨 知人知面不知心 ”. Nghĩa đen của nó như sau: Họa hổ họa bì nan họa cốt 畫虎畫皮難畫骨 : khi vẽ con hổ thì vẽ ngoài da ( phần ngoại hình ) thì được ngay, còn vẽ xương cốt ( cái bên trong ) thì rất là khó, thực ra là không thể vẽ được chứ không phải gọi là khó nữa. Với lại, trừ  giới “giải phẫu học” còn trên đời mấy ai đi họa “lòng phèo” đâu nên mấy người có kinh nghiệm, tác phẩm để đời! Khó là phải! . Tri nhân tri diện bất tri tâm 知人知面不知心 : biết người, biết mặt chứ không biết được tấm lòng; nhất là những người “miệng nam mô, bụng bồ dao găm”, “bề ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao”! Hơn nữa, con người, cả khi đã “cái quan định mệnh” 盖棺定命 tức là đã “lấp ván thiên, vùi ván địa” rồi vẫn luôn là loại ...

Chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán có một công việc quan trọng là lau dọn Bàn thờ. Việc này lâu nay được gia đình tôi và nhiều nhà tiến hành vào 23 tháng Chạp cùng dịp với cúng Ông Công, Ông Táo. Trước hết , cần hiểu rằng bàn thờ là nơi tôn nghiêm, nơi để những người còn sống tưởng nhớ Tổ tiên, người đã khuất, bày tỏ lòng thành kính cũng như hướng về cội nguồn. Thực ra , mỗi năm sẽ có những ngày tốt để dọn dẹp bàn thờ, qua đó mang lại may mắn, thịnh vượng, tài lộc, hòa khí cho các gia đình, không bắt buộc phải đúng hay sau 23 tháng Chạp. Ví dụ, theo một số chuyên gia phong thủy thì tháng Chạp năm Tân Sửu có 3 ngày tốt các gia đình nên dọn dẹp bàn thờ, là: Ngày 24 tháng Chạp ( tức 26/1/2022 ) và giờ tốt nhất trong ngày này là giờ Thìn ( 7 – 9 giờ ), hoặc giờ Tỵ ( 9 -11 giờ ), và giờ Mùi ( 13 – 15 giờ ). Do ở xa nhà mẫu thân tôi nên việc rửa đồ tế khí bằng sứ, tôi thường tiến hành từ ngày hôm trước, phơi khô để hôm 23/Chạp sẽ rút chân nhang, lau dọn bàn thờ rồi bày lại. Xong việc mới l...

Không như việc tưởng niệm ngày mất của tiền nhân, kỷ niệm ngày cưới ở ta vẫn còn là một vấn đề khá mới mẻ. Tuy nhiên, theo thời gian và sự phát triển về kinh tế, văn hóa và xã hội, đây là một ngày đã được các gia đình dần chú trọng và có những hoạt động kỷ niệm đầy ý nghĩa. Đối với các đôi vợ chồng trẻ, kỷ niệm ngày cưới là một cơ hội để làm mới tình yêu sau hôn nhân với từng chặng đường và cung bậc khác nhau. Kỷ niệm là ngày cưới là dịp để cùng nhau ôn lại quãng đường đi qua, cả những khó khăn, thất bại cùng những thành công đạt được và kế hoạch sắp tới. Đôi khi, con cái, cháu chắt chính là người tổ chức tiệc, tặng quà kỷ niệm cưới cho bố mẹ, ông bà. Các cháu tôi, học hành “ chuệch choạc ” chả nói làm gì nhưng các con tôi, tiếng là “ Thạc sĩ chính quy ” cả nhưng chúng chỉ ham đi du lịch chứ mấy khi để ý đến chuyện này! Chép lại ra đây đê tự ôn và nhắc chung, vậy thôi!. Chung nhất, những cặp đôi thường chọn các mốc thời gian đẹp để kỷ niệm ngày cưới. Tên gọi các lễ kỷ niệm đó ...