HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Quá trình hình thành vùng đất quê tôi nằm trong sự hình thành đồng bằng Bắc Bộ từ thời kỳ hậu Canh tân ( Pliestocéne 更新世 ) đồng thời gắn với quá trình lấn biển, bồi lấp các ô trũng, các đầm lầy do phù sa các con sông bồi đắp chưa kín qua nhiều thế kỷ của lớp lớp cư dân khác nhau. Việc hình thành thôn xã quê tôi cũng như việc định danh vùng đất ấy chắc đồng thời với vùng đất phát tích của nhà Mạc ( 莫朝 ,   1527- 1592 ) ở Cổ Trai 古齋 phía hạ lưu Văn Úc 文郁 gần cửa biển ! Tên Nôm nơi sinh tôi, tài liệu cổ nhất tìm thấy là làng Hương 廊香 , với chữ “Hương” 香 trong “Hơi thơm”, tên chữ là Hương Lạp 香粒 [1] . Đến khoảng 1860-1890 do kị húy chữ “Hương” [2]   là tên bà Học phi 学妃 Nguyễn Thị Hương 阮氏香 , người Vĩnh Long, là một trong số các phi tần của Vua Tự Đức ( 嗣德 , 1829 – 1883 ) và là mẹ nuôi Hoàng tử Ưng Đăng 阮福膺登 ( 1869 –1884 , tức vua Kiến Phúc ( 建福 , 12/1983-7/1984 ), các địa danh có từ “Hương” phải đổi thành “Phương” theo hướng giữ lại nghĩa. Tuy đều có nghĩa là “thơm”...