TẠI SAO KHÔNG LÀ “DƯƠNG ÂM” ?
Có người từng hỏi tôi: Tại sao lại gọi là thuyết Âm Dương mà không phải là thuyết Dương Âm, trong khi thuyết này ra đời, tồn tại và phát triển ở chế độ "trọng nam khinh nữ" ? Âm dương 陰陽 là hai khái niệm để chỉ hai thực thể đối lập ban đầu tạo nên vũ trụ. Nhưng điều quan trọng của triết lý âm dương, làm nó khác biệt với các triết lý khác là ở bản chất và quan hệ của hai khái niệm này. 1. Về mặt ngữ nghĩa : 1.1. Chữ ÂM 陰 : - Bên trái có bộ Phụ 阝 ( 阜 ) là Núi đất, đống đất, gò đất; - Bên phải phía trên là chữ Kim 今 nghĩa là hiện nay, có hình như cái nóc nhà, bên dưới chữ Vân 云 nghĩa là mây, ý nói bị che khuất nên tối tăm. Do đó chữ “âm” 陰 theo Tự điển là: ① Số âm, phần âm, trái lại với chữ “dương” 陽 . ② Dầm dìa. Như “âm vũ” 陰雨 mưa dầm. ③ Mặt núi về phía bắc gọi là “âm”. Như “sơn âm” 山陰 phía bắc quả núi. ④ Chiều sông phía nam gọi là “âm”. Như “giang âm” 江陰 chiều sông phía nam, “hoài âm” 淮陰 phía nam sông Hoài, v.v. ⑤ Bóng mặt trời. Như ông Đ...