HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Nhớ hồi còn nhỏ, khi còn ở nhà, muốn có Gạo nấu Cơm, từ hạt Thóc, ít nhất phải qua mấy bước sơ lược như sau: 1. Đầu tiên, phơi Thóc cho khô, rồi rê, quạt sạch, cất trong Cót, mỗi lần ăn lấy Mủng xúc đổ ra Thúng bưng/khiêng đi “xay, giã”;   2. Cho thóc vào Cối Xay ( do chú tôi đóng bằng tre đan, đất nện, dăm gỗ Dẻ,... ), xay ra Trấu và Gạo thô ( tức mới tách vỏ trấu   còn vỏ cám vẫn bám vào hạt gạo );   3. Dùng cái Sàng, sàng và dùng cái Mẹt  sả y và gằn tách Trấu và gạo thô riêng ra bên trong cái Nia;     4. Sau đó, cho gạo thô vào Cối Giã giận bằng chân và Cối này do Bố tôi đóng bằng thân cây có cắm ngang vào thân một đoạn gỗ nhỏ hơn tạo thành cái “mỏ” ( chày )   và đầu mỏ thường gắn mấy mảnh kim loại hay đóng đinh để tăng ma sát và cho lâu mòn. Thi thoảng phải đảo gạo dưới cối lên trên để giã cho đều. Sau này có thời em Thức, em Luân tôi có làm Cối “ thậm thình ” bằng sức nước suối ( cho thẳng Thóc vào cối, đôi khi là cả “cum” lúa...

1. Lựa chọn bạn đời hợp tuổi trong đời sống gia đình : Cổ nhân có câu: “Phi túc trái bất thành phu phụ” và luôn tâm niệm “ Một duyên, hai nợ ba tình”. Chính vì vậy mà hôn nhân thời trước ổn định hơn việc hôn nhân hình thành trên cơ sở tình yêu đôi lứa tự do luyến ái như hiện nay. Cho dù không quá cầu toàn, cũng nên xem xét kỹ càng đối tượng trước khi chọn lựa: “ Lấy vợ xem tông; lấy chồng xem giống ”. Dù thế nào việc xem tuổi xung-hợp để chọn hay để tránh hoặc hóa giải rất có ý nghĩa. 2. Kén tuổi trong xây dựng gia đình : Tùy dân tộc mà việc chọn tuổi trai gái khác nhau. Người H”Mông và cả người Việt xưa vì lấy người làm nên đa số chọn con dâu lớn tuổi. Nay thì “nữ hơn hai, trai hơn một” . Việc xem tuổi vợ-chồng không chỉ quan trọng với trai gái thanh tân mà với cả đàn ông khi tục huyền , phụ nữ khi tái giá . Chọn vợ chọn chồng nên xét cả Âm Dương và Ngũ Hành. Nếu phối hợp đều thuận thì vợ chồng sẽ hạnh phúc, thành đạt. Theo kinh nghiệm dân gian và do còn nặng về Nho giáo ...