HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Việc nhà nước có chủ trương đưa đồng bào vùng châu thổ lên khai hoang ở miền núi trong những năm 1960 có cội nguồn từ mối quan hệ hữu cơ “xuôi-ngược”, trong mối quan hệ xét cả ở góc độ tự nhiên lẫn kinh tế và xã hội và an nihh quốc phòng. Theo các nhà địa chất học, nếu như lịch sử Trái Đất từ khi hình thành từ Tinh vân mặt trời cho tới nay dài khoảng 4,55 tỷ năm thì vùng miền núi phía Bắc Việt Nam là khu vực đất cổ, có tuổi địa chất rất cao. Những nét đầu tiên tạo diện mạo cho lãnh thổ Việt Nam xuất hiện từ giai đoạn tiền Cambri ( Precambrian hay Pre-Cambrian, 4.500 triệu năm trước ), kéo dài khoảng 3 tỷ năm từ đại Thái cổ ( Archean/Archaean/Archeozoic, 3.500-2.500 triệu năm ) qua đại Nguyên sinh ( Proterozoic, 2.500-570 triệu năm ) với trải qua 3 giai đoạn: đại Cổ nguyên sinh ( Paleo-proterozoic, khoảng 1.600-2.500 triệu năm trước ), đại Trung nguyên sinh ( Meso-proterozoic, khoảng 1.000-1.600 triệu năm trước ) và đại Tân nguyên sinh ( Neo-proterozoic, khoảng 542-1.000 triệu năm tr...

Ngày 18/3/2012 tới Hội đồng hương Hải Phòng tại Lào Cai tổ chức KỶ NIỆM 50 NĂM NHÂN DÂN HẢI PHÒNG XÂY DỰNG KINH TẾ-VĂN HÓA-QUỐC PHÒNG TẠI TỈNH LÀO CAI ( 1961-2011 ) . Trong những ngày này, khi tham gia Đại hội ở các Chi hội, trong lúc đàm đạo với các bậc cao niên tôi chợt nghĩ: người đồng bằng nói chung và người xứ Đông nói riêng lên Lào Cai từ bao giờ?, trong hoàn cảnh nào? Nghĩ vậy, lao đi tìm tư liệu nhưng chỉ thấy vài điều ít ỏi. Đành chép lại, chờ bổ sung dần. Dẫu không được sử sách nhắc nhiều đến như Chi Lăng bên Xứ Lạng nhưng trong quá trình dựng nước và giữ nước của Việt tộc, do vị thế ở nơi “phên dậu quốc gia” lại có đường thủy, đường bộ dẫn về trung tâm đất nước nên vùng đất mà nay là Lào Cai luôn là điểm nhạy cảm, được Nhà nước Việt Nam các thời quan tâm. Các triều đại phong kiến, khi thu phục được vùng đất này đã xóa bỏ thể chế “ky mi” 羈縻 ( dung dưỡng ) thay bằng cử “thổ quan” 土官 để gián trị. Triều Trần đã đặt chức Trấn phủ sứ 鎭撫使 là người Kinh [1] bên cạnh việc vẫn d...

Trong “Quan, Hôn, Tang, Tế” thì chuyện tang ma, cưới hỏi diễn ra thường xuyên nhất và dù có biến đổi chút ít tưởng cũng đã ổn định trong một thời gian. Nhưng trong dịp cưới mấy đứa cháu vừa qua mới thấy không phải vậy. Người già thì lẫn, quên tục cũ, người trẻ thì lúng túng, người mới phất thì a dua… nên gọi lung tung, tiến hành khá tùy tiện. Có người vin vào “đất lề quê thói” để biện minh nhưng xem ra lệ cần thì không tiến hành, cái rườm rà lại bầy vẽ ra, chỉ khổ cho đôi trẻ và những ai biết chút ít. Do vậy cần phải ôn, phải nhắc lại. 1. Ý nghĩa của hôn nhân:  “Gia đình là tế bào của xã hội” và hôn nhân mở đầu cho việc xây dựng gia đình. Người xưa cho rằng “phi lục lễ bất thành phu phụ”, nghĩa là chưa đủ sáu lễ thì chưa thành vợ chồng. Sách Chu lễ và Lễ ký đã từng chép: “Phối thất chi tế, vạn phúc chi nguyên”, tạm hiểu là: “việc hôn nhân là gốc của luân thường, đầu mối của muôn hạnh phúc” đồng thời sách lại ghi rõ: “Lục lễ bất bị, trinh nữ bất xuất”, tức “6 lễ mà không hoàn hảo...

Chim trời tìm đậu cành xưa, Con ong kiếm mật vẫn về tổ quen. Mưu sinh qua khắp trăm miền, Sang hèn từng trải, nỗi niềm chẳng nguôi. Giáp Thìn, Xuân ấy rời nôi [1] , Lên xây quê mới giáp nơi biên thuỳ. * Hôm nay [2] về lại thăm quê, Vừa quen vừa lạ, bước đi ngập ngừng. Chốn xưa, người cũ...bâng khuâng, Riêng tình đồng tộc trào dâng nghẹn ngào. Từ đường dẫu chẳng to cao, Mà thiêng liêng thế, mà xao xuyến lòng. * Chi trên, ngành dưới ngóng trông: “Hậu duệ cụ Trính, gây dòng Lào Cai. Đường xa, tình thắm, nghĩa dài, Về đây góp sức khấn bài vọng chung”. * Ước gì hỏi được hoá công, Rõ tường nguồn cội để lòng vẹn thêm. * Xa rồi, vẫn nhớ chẳng quên: “Đất lành chim đậu” tạo nên giống dòng. Năm Chi chung cội, cùng tông, Muôn miền vẫn nhớ cánh đồng quê hương. Mong Phương Hạ thắm sắc Hương, Mong Lương tộc sẽ trường tồn vinh gia. Chép lại ngày về giỗ Tổ. Rằm tháng Giêng Nhâm Thìn, 2012. [1] Gia đình tôi rời quê hương lên khai hoang ở Lào Cai ngày 16/Giêng năm Giáp ...