HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Buổi sáng, sau khi mua sắm vài thứ lặt vặt, trong cơn mưa Thu, tôi cùng vợ về Phong Niên giỗ Cụ tứ đại tôi. Bởi vừa tiêm ngừa mũi 2 xong nên tôi không uống rượu với các em như mọi lần được, ngược thành phố sớm! Bật máy tính, xem tin tức thấy nhiều lời bàn về việc Giáo sư Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai bị khởi tố bị can để điều tra, làm rõ trách nhiệm liên quan sai phạm về “thổi giá” thiết bị y tế xảy ra tại Bệnh viện Tim Hà Nội - nơi từ 2012 đến 2020 ông Tuấn cũng làm giám đốc. Tự dưng nhớ lại câu 411-412 trong Truyện Kiều: 擬命分 𤘁𦑃𧋃 Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn, 囷撑別固 𣃱𧷺 麻咍 Khuôn xanh biết có vuông tròn mà hay. Câu 6 có thành ngữ chữ Nôm “phận mỏng cánh chuồn” 分 𤘁𦑃𧋃 . Cả 4 chữ đều là chữ Nôm. Trong đó: Chữ “phận” : mượn chữ “ 分 ” (U+5206) của Hán tự cùng âm, cùng nghĩa; “Mỏng” 𤘁 (U+24601) cấu tạo theo hình thái ⿰ , mượn chữ “phiến” 片 (U+7247) trong Hán tự chỉ nghĩa, chữ “mông” 蒙 (U+8499) của Hán tự chỉ âm; “Cánh” 𦑃 (U+26443) cấu tạo theo hình thái ⿰ , mượ...

Bài viết về Cụ, hậu duệ của Cụ và việc cúng giỗ có lưu tại đây .    1.VĂN KHẤN NGOÀI MỘ Con kính lạy : - Chín phương trời, Năm phương Đất, Mười phương chư Phật; Ngài Đương cai Tân Sửu niên Chí đức Tôn thần: Thang Tín Đại tướng quân; Triệu Vương Hành Khiển, Tam thập lục phương Hành Binh chi Thần, Khúc Tào Phán quan ; - Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa; ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ thần quân, ngài Bản gia Thổ địa Long mạch Tôn thần, ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Phúc đức Chính thần cai quản xứ này; Các ngài: Tiền Chu Tước, Hậu Huyền Vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ; Quan Dẫn hồn Sứ giả Ngũ đạo Tướng quân, quan Đường xứ Thổ địa Chính thần cùng liệt vị tôn thần cai quản ở trong xứ này. Đồng kính lạy hương linh Tổ tỉ Đặng Thị Chỉ, Hiển khảo Lương Đức Thân. Hôm nay , là ngày 17/9 năm Tân Sửu, vào năm thứ 76 của nước CHXHCN Việt Nam, tức là vào thứ Sáu ngày 22/10/2021 là ngày tưởng niệm Tằng Tổ khảo Lương Đức Trinh; Mộ vọng quy tập đặt ...

Nói đến Truyện Kiều, ai từng đọc dù chỉ 1 lần chắc đều biết đến câu 5-6, bởi nó ở ngay đoạn mở đầu. Câu đó là: 邏之彼嗇斯豐 Lạ gì bỉ sắc tư phong, 𡗶 撑涓貝 𦟐 紅打㭴 Trời xanh quen với má hồng đánh ghen. Ngoài từ “ má hồng ” hơi “chữ nghĩa” một chút, chỉ người đẹp, bởi chữ hồng nhan 紅顏 , nó cùng một nghĩa với “má đào”. Hay cả câu 8: “Trời xanh quen với má hồng đánh ghen” là dịch từ câu “ thiên đố hồng nhan ” 天妒紅顏 hay “ tạo vật đố hồng nhan ” 造物妬紅顔   nghĩa là thợ trời ghen với gái má hồng, trời ganh ghét với người đẹp.   Thì có một thành ngữ “rặt chữ” đó là “ Bỉ sắc tư phong ” 彼嗇斯豐 ! Nhưng nên nhớ rằng tuy gồm 4 chữ Hán nhưng đây lại là thành ngữ của người Việt, do cụ Nguyễn Du sáng tạo ra. Sau này người Trung Quốc dịch Kiều sang tiếng Trung thì câu “Lạ gì bỉ sắc tư phong” được viết lại là “Bỉ sắc tư phong, nguyên vô túc dị” 彼嗇斯豐原無夙異 , nghĩa là bỉ sắc tư phong vốn không lạ gì .   “ Bỉ ”: trong Hán tự có 14 chữ mà âm Hán Việt đều đọc là “bỉ”, gồm: 不 , 佊 , 否 , 啚 , ...