Tục "ĐỔI DÂU"
Bậc trên cưới gả chéo nhau, Bên Cô, bên Mợ biết đâu câu chào ? Các họ Nguyễn , họ Mai vốn có mặt tại làng Hương, tổng Cao Mật, huyện An Lão hồi thế kỉ XV, XVI sau này không còn mấy. Phương Hạ những năm thế kỷ XIX dân cư gồm 2 họ chính là họ Lương xóm ngoài và họ Đặng xóm trong [1] . Từ lâu đã thành lệ: cứ 1 gái họ Lương làm dâu họ Đặng thì lại có 1 gái họ Đặng sang làm dâu họ Lương [2] . Do đó trong làng nhiều nhà có họ hai mang [3] . Sự “đổi dâu” một phần tăng tình thân nhưng nhiều khi cũng gây phiền phức, nhất là khi không thuận vai, rất khó gọi trong các buổi giỗ chạp. Đôi khi vì chuyện vai vế hay vì những chuyện mâu thuẫn giữa các nàng dâu mà xẩy ra xô sát, đặc biệt Lương-Đặng đã có lần 2 “giàn trận” đánh nhau máu thấm ruộng cày [4] !. -*- [1] Tôi đã hỏi nhưng không ai rõ lí do. Nhưng đọc kĩ lại Gia phả thấy các cụ xưa đã ghi rõ “y xã duy hữu Nguyễn, Mai nhị tính. Nguyễn vô tự, công ký yên, hậu sinh nam tử lục,..” thì rõ là ngày từ 1740-1750 làng Hương đã không còn ...