Nhớ MỢ NHÀ NGOÀI

Ba Mợ tôi: Bà Cả, Bà Hai, Bà nhà ngoài

Mẹ tôi người họ Phạm thôn Cốc Tràng 谷場 (thường gọi là làng Cốc 廊谷) xã Chiến Thắng, huyện An Lão với Tổ khai sáng là cụ Phạm Đình Khanh范廷牼 (hậu duệ đời thứ 16, 17 của Phạm Ngũ Lão và là người con thứ tư của Thượng tổ Phạm Công Quý 范公貴) từ Đường Hào sang lập nghiệp ở đây năm Bính Thân, 1716, mất ngày 09 tháng Giêng năm Cảnh Hưng thứ nhất (Canh Thân, 1740). Đến đời cụ thân sinh ra mẹ tôi (范文樂, 1888-1936) là đời thứ 10.

Mẹ tôi có 2 anh trai (quê tôi các con em gái gọi anh trai mẹ bằng Cậu nên chúng tôi có 2 Cậu ruột) là: 范文檢, 1908-1991, kị ngày 16/6 và 范文繭, 1918-1997 kị ngày 22/6. Dưới mẹ tôi còn 2 người em gái: một Dì đã mất hơn 2 chục năm, còn Dì út năm 1974 cũng lên Lào Cai ở cạnh nhà tôi.

Nhà ngoài

Tuy có 2 Cậu nhưng vì Cậu cả lấy 2 bà nên chúng tôi có 3 bà Mợ. Vì 2 Cậu ở sát nhà nhau nên nhà Cậu cả được gọi là “nhà trong”, còn nhà Cậu thứ hai gọi là “nhà ngoài”. Hai ông sinh cả thẩy được 7 chị và 5 anh. Từ 2 chị lấy chồng ở quê ra còn các anh các chị khác đều lập nghiệp ở nơi xa.

Khi 2 ông mất, các bà vẫn quấn túm bên nhau ở quê, không ai theo con ra phố ở do vậy mỗi lần về quê chúng tôi đều gặp được cả 3 bà. Chính 2 bà đã hiến một phần đất thổ cư để xây dựng Từ đường họ Phạm được khởi móng vào ngày 12/3/2003 (10/2/Quý Mùi) đến 27/Chạp Quý Mùi (01/2004) thì hoàn thành.

Bà Cả nhà trong (người họ Đặng làng Hầu cùng xã) mất cách đây 2 năm thọ 99 tuổi. Đến trưa thứ Hai ngày 07/9/2013 (03/8 Quý Tị) bà nhà ngoài cũng về theo tiên tổ, thọ 94 tuổi. Bà này người họ Trần xã Mỹ Đức, huyện An Lão, cùng họ, cùng quê với Trạng nguyên Trần Tất Văn. Như thế cho đến nay, 3 Mợ chúng tôi chỉ còn 1 là bà Hai nhà trong, thân sinh của anh Phạm Công Bình (Phó Giám đốc TTĐT Lái xe Lâm Đồng) đang ở với con gái là Phạm Thị Bòn và con rể là Lương Đức Vương[1].

Vì nhiều lý do dịp này tôi không thể về viếng Mợ được, tìm trong lưu trữ đưa mấy hình ảnh của Mợ lên thay nén tâm nhang tưởng nhớ bà. Trong đó có ảnh 3 Mợ tôi tại hôm Giỗ Tổ lần thứ 270, ngày 09 tháng Giêng năm Canh Dần 2010 và Ảnh gia đình nhà ngoài.

---

          [1] Trong Lương tộc LĐV là con trai Lương Đức Trù ở Tôn Lộc, xã Chiến Thắng cùng ngành với tôi và Vương gọi tôi bằng chú, theo họ Phạm Cốc Tràng Vương lại là anh rể tôi.