HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Viết về “khỏa thân” đâu phải là “đặc sản” của thời hiện đại mà từ thời trung đại, cụ Nguyễn đã dụng tâm rồi. Mà cụ viết hay là khác. Tạm nhặt một cặp 6-8 ở câu 1311 – 1312 thấy rõ điều đó: 𤑟 牟 𥪞 玉 𤽸 牙 Rõ màu trong ngọc trắng ngà, 𠫅𠫅 産 𤒘𠬠 座天然 Dày dày sẵn đúc một toà thiên nhiên. Làm rõ một số từ, ngữ: Rõ màu : không phải “màu” trong “Màu sắc” là đặc trưng của nhận thức thị giác được mô tả thông qua các loại màu, với các tên như đỏ, cam, vàng, xanh lá cây, xanh dương hoặc tím. Mà là “dáng điệu, toàn bộ những biểu hiện bên ngoài tạo nên cảm giác có một tính chất nào đó”. Ví dụ trong ca dao: “ Chuộng chuối, chuối lại cao tàu. Chuộng em em lại ra màu làm cao ”. Trong ngọc trắng ngà : trong như ngọc, trắng như ngà, dùng để đề cao vẻ đẹp tâm hồn và hình thể của phụ nữ. Như thế, câu 6 đã rất lôi cuốn, vừa hư vừa thực mà chẳng thô! Dày dày : dáng dấp đầy đặn, không phải ục ịch và mảnh khảnh. Sẵn : có nhiều nghĩa: ở trạng thái có thể sử dụng hoặc hành động được ngay d...

Vấn đề thời sự nổi bật nhất, được mọi người quan tâm nhất hiện nay là tình hình dịch Covid-19.   Nhưng thực tế cho thấy có một loại vi rút còn nguy hiểm hơn SARS-CoV-2 và các biến thể của nó gây nên Đại dịch COVID-19 là con “vi rút tham nhũng”! Nếu không quyết tâm và có thuốc trị dứt thì loại virus này sẽ tiếp tục gây bệnh hủy hoại xã hội và lây lan thành…đại đại dịch. Mà con virus này, suy cho cùng nó “làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền” ! Đồng tiền cần thế nhưng cũng hại thế! Điều này không phải phát hiện mới mẻ, càng không phải là phát hiện của Còi mà, từ thế kỷ XVIII, trong Truyện Kiều, cụ Nguyễn đã viết ở câu 8 trong cặp “lục bát” 1305-1306: 媒強蘇綠捽紅 Mụ càng tô lục chuốt hồng, 𧖱 貪係 𧡊 唏銅時迷 Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê; Cặp này toàn từ Nôm, dễ hiểu nhưng cũng nên giải nghĩa một số từ như sau: Mụ: người đàn bà đã có tuổi, thường hàm ý coi khinh và ở đây chỉ Tú bà; Càng : từ biểu thị mức độ tăng thêm ( thường do nguyên nhân nhất định nào đó ); Tô lục chuốt ...

Buổi sáng, sau khi mua sắm vài thứ lặt vặt, trong cơn mưa Thu, tôi cùng vợ về Phong Niên giỗ Cụ tứ đại tôi. Bởi vừa tiêm ngừa mũi 2 xong nên tôi không uống rượu với các em như mọi lần được, ngược thành phố sớm! Bật máy tính, xem tin tức thấy nhiều lời bàn về việc Giáo sư Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai bị khởi tố bị can để điều tra, làm rõ trách nhiệm liên quan sai phạm về “thổi giá” thiết bị y tế xảy ra tại Bệnh viện Tim Hà Nội - nơi từ 2012 đến 2020 ông Tuấn cũng làm giám đốc. Tự dưng nhớ lại câu 411-412 trong Truyện Kiều: 擬命分 𤘁𦑃𧋃 Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn, 囷撑別固 𣃱𧷺 麻咍 Khuôn xanh biết có vuông tròn mà hay. Câu 6 có thành ngữ chữ Nôm “phận mỏng cánh chuồn” 分 𤘁𦑃𧋃 . Cả 4 chữ đều là chữ Nôm. Trong đó: Chữ “phận” : mượn chữ “ 分 ” (U+5206) của Hán tự cùng âm, cùng nghĩa; “Mỏng” 𤘁 (U+24601) cấu tạo theo hình thái ⿰ , mượn chữ “phiến” 片 (U+7247) trong Hán tự chỉ nghĩa, chữ “mông” 蒙 (U+8499) của Hán tự chỉ âm; “Cánh” 𦑃 (U+26443) cấu tạo theo hình thái ⿰ , mượ...

Bài viết về Cụ, hậu duệ của Cụ và việc cúng giỗ có lưu tại đây .    1.VĂN KHẤN NGOÀI MỘ Con kính lạy : - Chín phương trời, Năm phương Đất, Mười phương chư Phật; Ngài Đương cai Tân Sửu niên Chí đức Tôn thần: Thang Tín Đại tướng quân; Triệu Vương Hành Khiển, Tam thập lục phương Hành Binh chi Thần, Khúc Tào Phán quan ; - Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa; ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ thần quân, ngài Bản gia Thổ địa Long mạch Tôn thần, ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Phúc đức Chính thần cai quản xứ này; Các ngài: Tiền Chu Tước, Hậu Huyền Vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ; Quan Dẫn hồn Sứ giả Ngũ đạo Tướng quân, quan Đường xứ Thổ địa Chính thần cùng liệt vị tôn thần cai quản ở trong xứ này. Đồng kính lạy hương linh Tổ tỉ Đặng Thị Chỉ, Hiển khảo Lương Đức Thân. Hôm nay , là ngày 17/9 năm Tân Sửu, vào năm thứ 76 của nước CHXHCN Việt Nam, tức là vào thứ Sáu ngày 22/10/2021 là ngày tưởng niệm Tằng Tổ khảo Lương Đức Trinh; Mộ vọng quy tập đặt ...

Nói đến Truyện Kiều, ai từng đọc dù chỉ 1 lần chắc đều biết đến câu 5-6, bởi nó ở ngay đoạn mở đầu. Câu đó là: 邏之彼嗇斯豐 Lạ gì bỉ sắc tư phong, 𡗶 撑涓貝 𦟐 紅打㭴 Trời xanh quen với má hồng đánh ghen. Ngoài từ “ má hồng ” hơi “chữ nghĩa” một chút, chỉ người đẹp, bởi chữ hồng nhan 紅顏 , nó cùng một nghĩa với “má đào”. Hay cả câu 8: “Trời xanh quen với má hồng đánh ghen” là dịch từ câu “ thiên đố hồng nhan ” 天妒紅顏 hay “ tạo vật đố hồng nhan ” 造物妬紅顔   nghĩa là thợ trời ghen với gái má hồng, trời ganh ghét với người đẹp.   Thì có một thành ngữ “rặt chữ” đó là “ Bỉ sắc tư phong ” 彼嗇斯豐 ! Nhưng nên nhớ rằng tuy gồm 4 chữ Hán nhưng đây lại là thành ngữ của người Việt, do cụ Nguyễn Du sáng tạo ra. Sau này người Trung Quốc dịch Kiều sang tiếng Trung thì câu “Lạ gì bỉ sắc tư phong” được viết lại là “Bỉ sắc tư phong, nguyên vô túc dị” 彼嗇斯豐原無夙異 , nghĩa là bỉ sắc tư phong vốn không lạ gì .   “ Bỉ ”: trong Hán tự có 14 chữ mà âm Hán Việt đều đọc là “bỉ”, gồm: 不 , 佊 , 否 , 啚 , ...