HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Bell , Bim có mảnh tã con, Ông Mến gạ đổi một thôn miền rừng. Bim, Bell bàn: chẳng về rừng, Bà Mến liền gạ nhà tầng dưới quê. Bell , Bim chưa muốn về quê, Ông Mến gạ đổi một Sì Pây Xi. Bim, Bell lắc: chửa cần xe, Ông, Bà gạ bế, “bi bô” - chúng cười! * Cháu ơi cháu ngủ cho mùi, Ông cháu đang mải miết ngoài cơ quan. * Cháu ơi cháu ngủ cho ngoan, Mẹ cháu còn bận lên sàn Xê Ka. Bắt được con Lãi tậu nhà, Khi sàn tụt dốc lại ra đứng đường. * Cháu ơi cháu ngủ ngoan nghe, Để bố “cá” nốt lượt về ngày mai. Bóng lăn nó chẳng theo ai, Thế là tay trắng, lại nhai bánh mì. * Cháu ngoan cháu lớn với bà, Mai sau khôn lớn tránh xa bạc cờ. Mong rằng chuyện của người ta, Không phải chuyện nhà, cháu cứ ngủ ngoan. * Cháu ngoan, cháu ngủ cho say, Mẹ còn buôn chuyện nửa ngày mới xong. * Cháu ơi cháu ngủ cho sâu, Bố mày uống rượu còn lâu mới về. * Cháu ngoan cháu lớn với bà, Mẹ cháu còn mắc buôn cà, buôn dưa. Bố cháu suốt buổi cày b...

Với người Việt, có những quy định về cúng giỗ, cưới xin liên quan đến quan hệ trong tộc họ, đặc biệt mối quan hệ trong vòng 5 đời mà không phải ai cũng thấu tỏ. Đây không chỉ là yếu tố tâm linh, đạo lý mà còn là thuần phong mỹ tục, là vấn đề khoa học và pháp lý. 1. Hệ thống tôn ti trong gia tộc : Do ảnh hưởng của Nho giáo mà ở Việt nam, hệ thống tôn ti 倫序 trong gia tộc được cổ nhân phân biệt rất chi li trong 9 thế hệ gọi là Cửu đại 九族 hay Cửu huyền 九玄 , gồm: cao 高 , tằng 曾 , tổ 祖 , cha 父 , MÌNH 我 , con 子 , cháu 孫 , chắt 曾孫 , chút 玄孫 . Cụ thể: TRÊN MÌNH MÌNH DƯỚI MÌNH Kỵ 暨 Cụ 具 Ông 翁 Cha 吒 Tôi 命 Con 昆 Cháu 𡥙 Chắt 𡦫 Chút 拙 Cao tổ 高祖 Tằng tổ 曾祖 Tổ 祖 Phụ 父 Ngã 我 Tử 子 Tôn 孫 Tằng tôn 曾孫 Huyền tôn 玄孫 Great-great-grandfather Great-grandfather Grandfather Father I Child Grandchild G...

D o Gia phả thất lạc nên không rõ chính xác Viễn tổ, Thủy tổ của dòng họ đến các chi phái hiện nay thế thứ ra sao? cũng như việc Thượng tổ tôi đến quê tôi bây giờ vào năm nào. D ựa vào các dữ liệu đã dẫn ra tại phần bối cảnh lịch sử, những di ngôn còn lại của tiền nhân, nghiên cứu nhiều bản Gia phả và thực tế dòng họ cũng như Địa dư chí quê hương, vùng phụ cận, lời góp ý của người tâm huyết… tôi tính và thấy có lí nên tạm kết luận về chặng đường 800 năm phát triển của dòng họ nhà mình như sau: 1. Quá trình hình thành “họ” 𣱆 là quá trình đi từ “Tính” 姓 đến “Thị” 氏 rồi “Tính-Thị hợp nhất” 姓氏 gắn với quá trình tiến hoá của xã hội loài người: từ chế độ mẫu hệ 母系制度 sang xã hội phụ hệ 父系制度 , hoàn chỉnh dưới chế độ vương quyền 王权制 . C ụ thể nó manh nha từ thời Phục Hi ( 宓羲 , 2800 – 2737 tCn ) và phát triển chính thức thời nhà Chu ( 周朝 , 1046 – 256 tCn ). Khi có thành tố “họ” thì xã hội thừa nhận, biết rõ cá nhân thuộc về một gia tộc 家族 , có cùng tộc danh 名族 theo huyết thốn...