Điều TƯỞNG LÀ KHÓ mà là KHÓ KHÔNG TƯỞNG

Thói quen là một chuỗi phản xạ có điều kiện do rèn luyện mà có. Đó là những hành vi (nếp sống, phương pháp làm việc) được lặp đi lặp lại nhiều lần trong cuộc sống và rèn luyện (học tập, làm việc), là những hành vi định hình trong cuộc sống và được coi là bản chất thứ hai của con người (L’habitude est une seconde nature) nhưng nó không sẵn có mà là kết quả của việc sinh hoạt, học tập, rèn luyện, tu dưỡng của mỗi cá nhân trong cuộc sống hằng ngày, tuy vậy thói quen cũng có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân đôi khi rất tình cờ hay do bị lôi kéo từ một cá thể khác. Có thể chia thói quen thành hai loại: thói quen xấu và thói quen tốt. Những suy nghĩ theo thói quen sẽ chỉ đạo có những hành động tốt hoặc xấu.

Mỗi người đều có lối sống, thói quen và sở thích riêng rất khác nhau và việc thay đổi những thói quen của một con người rất khó khăn. Qua thói quen, người ta có thể đoán biết được cá tính của con người cũng như có thể biết được tâm trạng của một người .

Nó được hình thành ở tuổi lên chín, từ sự bắt chước cha mẹ mình, diễn ra nhờ một hệ thống trong não bộ gọi là tế bào thần kinh gương (mirror neuron) nhằm hỗ trợ sự sinh tồn, giúp não bộ không phải làm việc để bảo toàn nhiên liệu (glucose và oxy) hành động theo thói quen là vô thức. Các yếu tố chính kích hoạt:

Hình ảnh: Những hình ảnh bắt mắt có thể kêu gọi thực hiện một thói quen.

Âm thanh: Chẵng hạn tiếng chuông báo thức kích hoạt việc thức dậy, âm báo email kích hoạt việc kiểm tra hòm thư, hay tiếng con khóc nhắc nhở đã đến lúc cho ăn, cho bú hoặc thay bỉm, thay tả.

Thời gian: Chẵng hạn như buổi sáng thường có thói quen uống cafe, tập thể dục, đọc sách.

Căng thẳng: Khi bị căng thẳng, não bộ bị quá tải sẽ thúc giục bạn thực hiện một thói quen (thường là vô thức) nhằm bảo tồn năng lượng cho não.

Giao thiệp: Có thể là nhân tố kích hoạt thói quen.

Niềm tin và cảm xúc: Niềm tin và cảm xúc tiêu cực thường kích hoạt thói quen xấu, trong khi niềm tin và cảm xúc tích cực sẽ kích hoạt thói quen tốt. Cảm xúc là chất xúc tác mạnh mẽ nhất tạo ra niềm tin, và niềm tin này thường được hình thành từ nội tâm (những lời tự nhủ), từ bên ngoài (lời của cha mẹ, bạn bè) hoặc từ các sự kiện mang tính cảm xúc (chiến thắng, thất bại).

Thói quen được chia làm hai loại chính gồm thói quen thông thường (những thói quen đơn giản, cơ bản và mang tính riêng rẽ. Đơn cử như sáng ngủ dậy lúc mấy giờ, đi làm bằng đường nào, cách cầm dĩa ăn, cách cầm đũa, dùng đũa. Những thói quen xấu như ăn vặt, ăn uống quá đà hay hút thuốc cũng được xếp vào nhóm thói quen thông thường) và thói quen cột mốc  (những thói quen phức tạp, có khả năng ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến các thói quen thông thường khác. Nó quan trọng vì khả năng tự động triệt tiêu các thói quen xấu.)

Thay đổi dù chỉ một thói quen cũng là việc rất khó vì bộ não luôn chống lại. Các thói quen mới hình thành rất dễ biến mất sau một vài tuần, và khi mất động lực, ý chí hoặc gặp căng thẳng, những thói quen xấu cũ sẽ ngay lập tức xuất hiện trở lại. Thay đổi thói quen là một quá trình cần thời gian, cách tốt nhất là chỉ tập trung thay đổi một vài thói quen đơn giản trước, đó là bước bắt đầu từ những việc đơn giản. Nếu muốn có một thói quen tốt, hãy tham gia vào nhóm những người đã có sẵn thói quen đó hay việc áp dụng các phương pháp như Chất đống thói quen (Habit stacking) để thiết lập những thói quen sáng, trưa, chiều, tối mới một cách có hệ thống.

Một số thói quen được cho là tốt như thói sinh hoạt có nề nếp, lề lối, điều độ với tác phong nhanh nhạy, hoạt bát, khẩn trương, xếp đặt mọi thứ luôn gọn, sạch, đúng nơi, đúng chỗ. Thói quen lao động, công tác có khoa học như coi trọng và quý trọng thời gian, tiến trình biểu đã xác định, thực hiện nhiêm túc giờ nào việc ấy, làm đúng kế hoạch và có cân nhắc, tính toán công sức hợp lý, thói quen làm việc chăm chỉ thói quen đọc nhiều tài liệu và sách báo.Thói quen giao tiếp ứng xử có văn hóa thể hiện qua việc lời nói điềm đạm, đúng mực, đúng thời điểm, hợp tình, hợp cảnh, lịch sự, tế nhị và dùng đại từ nhân xưng theo đúng các mối quan hệ xã hội. Thói quen ăn mặc lịch sự, đầu tóc gọn gàng, quần áo sạch sẽ, hợp với tuổi tác, công việc, môi trường và hoàn cảnh giao tiếp. Thói quen rèn luyện sức khỏe thông qua việc tích cực, hăng say luyện tập thể dục thể thao, chăm lo giữ gìn vệ sinh thân thể...

Một số thói quen được cho là xấu như: Thói quen lộn xộn trong sinh hoạt hằng ngày cụ thể như tác phong lề mề, luộm thuộm, lôi thôi, lếch thếch thiếu gọn gàng, sạch sẽ, làm đâu bỏ đấy, cẩu thả.... Đại khái trong học hành, học tập không theo giờ giấc (thời khóa biểu), xếp đặt sách vở, đồ dùng học tập thiếu ngăn nắp, học tủ, học lệch, học vẹt. thói quen manh mún trong lao động, làm việc thiếu tính chủ động, không có kế hoạch cụ thể, không biết làm việc gì trước, việc gì sau, thích gì làm nấy. Thói quen bừa bãi trong giao tiếp, ứng xử, nói năng thiếu suy nghĩ chín chắn, nói không đúng lúc, đúng chỗ, không phù hợp với đối tượng, không tuân theo ngôi thứ và tôn trọng người khác, thói quen tùy tiện trong ăn uống và không hợp vệ sinh, thói quen lười nhác trong rèn luyện thân thể, ngại, lười vận động, không thường xuyên tham gia môn thể dục, thể thao.Ngoài ra có một số thói quen không tốt như thói quen trì hoãn, lề mề, chờ đến gần hạn cuối mới bắt tay vào công việc, thói quen chậm trễ, lợi dụng sự thoải mái đi trễ, về sớm, áo quần tuềnh toàng với áo thun hay quần jean rách.

Thói quen không hòa nhập, thói quen công kích, chỉ trích, đả kích, thói quen kết bè kết đảng, vây cánh bè phái, thói quen viết email, tin nhắn cẩu thả, gửi e-mail, tin nhắn khi tức giận, không kiểm soát phát ngôn trên mạng xã hội, thói quen đổ thừa, chê trách, oán trách khi gặp khó khăn, than thân trách phận. Hoặc một số thói quen gây hại cho não bộ như: Bỏ bữa sáng (thiếu hụt chất dinh dưỡng cho não), ăn uống quá độ, hút thuốc làm cho não teo lại từ từ, ăn nhiều đường, hít thở không khí ô nhiễm quá lâu, thiếu ngủ làm cho các tế bào não kiệt sức, trùm đầu khi ngủ, não không đủ oxy, lâu dần sẽ bị tổn thương, suy nghĩ khi bị bệnh gây sức ép lên não, lười suy nghĩ và kiệm lời.

Bảng 1: Thay đổi thói quen hàng ngày

Thói quen xấu hàng ngày	Thói quen tốt hàng ngày
Xem tivi quá nhiều.	Hạn chế chỉ xem tivi một tiếng mỗi ngày.
Không tập thể dục thường xuyên.	Tập thể dục 30 phút mỗi ngày.
Không để ý khẩu phần ăn.	Không được ăn quá 2.100 calo mỗi ngày.
Không đọc các tài liệu về công việc.	Dành 30 phút để đọc mỗi ngày.
Hay trì hoãn.	Hoàn thành danh sách việc phải làm mỗi ngày
Lãng phí nhiều thời gian.	Không lãng phí thời gian hôm nay.
Hút thuốc.	Hôm nay sẽ không hút thuốc.
Không gọi điện lại luôn cho người khác	Sẽ gọi điện lại cho tất cả mọi người
Không nhớ tên người khác.	Viết ra giấy và ghi nhớ.
Quên các sự kiện quan trọng.	Ghi nhớ những ngày quan trọng

Bảng 2: Thay đổi thói quen của J.C.Jobs

STT	Thói quen xấu	Thói quen tốt
1	Hay cá độ bóng đá.	Hôm nay không chơi cá độ.
2	Hút thuốc.	Hôm nay không hút điếu nào.
3	Hay ăn hàng quán.	Chỉ đi ăn hàng một lần một tuần.
4	Hay đi làm muộn.	Ngày nào cũng đi làm đúng giờ.
5	Hay dậy muộn buổi sáng.	Luôn dậy từ 5 giờ sáng.
6	Ít quan tâm vợ con.	Ngày nào cũng đi dạo với vợ.
7	Hay ăn vặt.	Hôm nay không ăn vặt.
8	Hay chửi thề.	Hôm nay không chửi thề.
9	Hay đi bar.	Hôm nay không đi bar.
10	Hay xem tivi.	Hôm nay chỉ xem tivi 30 phút.

Thói quen sinh hoạt và phát triển bản thân:

Quan tâm đến cơ thể: 76% triệu phú tập cardio 20-30 phút mỗi ngày (ít nhất 4 ngày/tuần) và 75% tránh xa các nhà hàng thức ăn nhanh.

Đọc sách: 85% đọc từ hai cuốn sách trở lên mỗi tháng và 88% dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đọc sách (trong đó 51% đọc về lịch sử, 55% đọc sách tự lực/self-help, 58% đọc tiểu sử người thành công và 79% đọc tài liệu giáo dục).

Xây dựng các mối quan hệ giá trị: 86% kết nối với những người có chung chí hướng, có thể giúp họ hoàn thành ước mơ và mục tiêu.

Ra quyết định: 91% thường ra quyết định tại nơi làm việc một cách nhanh chóng, hành động mà không suy nghĩ quá nhiều.

Quy cách ứng xử tốt: 75% thường gửi thiệp cảm ơn, thiệp chúc mừng vào các dịp lễ tết hoặc dịp đặc biệt.

Thói quen giao tiếp và duy trì các mối quan hệ:

Không nhiều chuyện: 94% tránh việc nhiều chuyện vì cho rằng nó mang tính tiêu cực và gây tổn hại cho các mối quan hệ.

Gọi điện chúc mừng sinh nhật: 80% có thói quen gọi điện chúc mừng sinh nhật những người quan trọng để duy trì "sự sống" cho các mối quan hệ.

Gọi điện thăm hỏi: 80% thường xuyên gọi điện hỏi thăm sức khỏe và tình hình của những người mà họ muốn xây dựng quan hệ vững chắc.

Gọi điện trong những sự kiện quan trọng: Ví dụ có thành viên mới chào đời, nhận giải thưởng để tạo ra mối liên kết xúc cảm mạnh mẽ.

Thói quen hành xử và quản lý mục tiêu cá nhân:

Ứng xử lịch thiệp và tôn trọng người khác: Họ thường nói "làm ơn", "cảm ơn" và "liệu tôi có thể". Họ nhìn vào mắt người khác trong khi lắng nghe và ghi nhớ các ngày sinh nhật, ngày kỷ niệm cũng như các sự kiện quan trọng của những người họ quan tâm. Đặc biệt, họ không chỉ trích, lên án, phàn nàn về người khác hay với người khác.

Theo đuổi đam mê: 82% triệu phú theo đuổi thứ họ đam mê. Đam mê được ví như một công tắc đèn, khi bật lên sẽ cung cấp nguồn sáng bền bỉ vô tận, và bền bỉ chính là đặc điểm chung số một của tất cả những người thành công.

Đặt ra và theo đuổi các mục tiêu lớn: 55% tập trung theo đuổi một mục tiêu duy nhất trong khoảng thời gian hơn một năm.

Thường xuyên nói "Không": Họ có thói quen từ chối những người hay những thứ can thiệp vào việc quan trọng mà họ muốn hoàn thành. Việc học cách nói "Không" được xem là một công cụ quản lý thời gian quan trọng mà các triệu phú chủ yếu dựa vào.

Thói quen trong tư duy và suy nghĩ:

Cân nhắc trước khi nói: 94% có thói quen kiềm chế bản thân, không nói ngay những gì có trong đầu để có thể truyền đạt hiệu quả những điều quan trọng.

Tin vào bản thân: 79% tin rằng họ có thể thoát nghèo hoặc tầng lớp trung lưu để trở nên giàu có, và 90% không tin vào số phận mà tin mình là kiến trúc sư của cuộc đời mình.

Tin rằng chăm chỉ chiến thắng thông minh: 90% tin rằng sự chăm chỉ quan trọng hơn một chỉ số IQ cao.

Tin rằng bền bỉ tạo may mắn: 92% tin rằng họ tự tạo ra vận may cho mình bằng cách không ngừng kiên trì theo đuổi đam mê (trung bình mất khoảng 12 năm để đạt được ước mơ).

Lạc quan: 54% tin rằng sự lạc quan là yếu tố quan trọng dẫn đến thành công của họ.

Kiểm soát cảm xúc: 81% có thói quen kiểm soát tốt các cảm xúc tiêu cực như giận dữ, đố kỵ, thù ghét để người khác dễ dàng làm ăn với họ hơn.

Tin rằng trung thực là thượng sách: 85% luôn luôn nói thật để xây dựng lòng tin, nền tảng của thành công và những mối quan hệ vững chắc.

Trong ăn uống: Ăn ít muối và ít đường, vệ sinh răng miệng hàng ngày sau khi ăn, không bỏ bữa sáng, ăn bữa tối sớm hơn, uống sữa ít béo... tự nấu ăn, mang cơm đi làm...

Một số thói quen xấu trong ăn uống khiến con người dễ bụng phệ và béo phì như: Bỏ bữa (sau đó là ăn nhiều hơn), uống nhiều rượu chè, dùng các sản phẩm ăn kiêng, không ăn bánh mì, không dùng thực phẩm chứa nhiều chất béo, nhịn ăn bữa sáng, ăn nhiều thức ăn nhanh, ăn thức ăn hàng quán, chế biến thực phẩm không đúng... ăn mặn, sử dụng điện thoại trong lúc ăn, hay đọc sách lúc ăn, ăn mì ăn liền thay thực phẩm chính, ăn cơm chan canh, vừa ăn vừa uống, ngoài ra còn ăn trước khi ngủ, ăn không đúng bữa, ăn quá nhanh, hút thuốc quá nhiều, hâm đi hâm lại thức ăn cũ đã nấu nhiều ngày trước đó, ăn thực phẩm sống (gỏi, tái), ăn uống đồ lạnh, ăn quá nhiều đu đủ xanh, dứa, mướp đắng, sử dụng trà thảo dược bừa bãi, chè và cà phê ăn các loại gia vị cay, nóng đẫn đến nguy hại cho phụ nữ mang thai.

Trong sinh hoạt:

Vệ sinh răng miệng hằng ngày, ngủ đủ giấc, không hút thuốc lá, thói quen điều độ tiết chế, thói quen giữ liên lạc với bạn bè và người thân giúp tránh được chiều hướng suy nghĩ tiêu cực, bi quan hay buông xuôi khi gặp khó khăn và có lời khuyên cho rằng nên liên lạc với người thân tối thiểu 2 lần trong một tuần.

Ngoài ra để khăn ướt trên giường, để đĩa thức ăn trống trong tủ lạnh, để tiền ở khắp mọi nơi như túi áo trước ngực, túi sau quần, trong ví.... không chịu rửa nồi, lưu giữ quá nhiều đồ đạc có dây dợ lằng nhằng, chê bai thói quen xem truyền hình của vợ....; Ngồi lâu, xem ảnh đồi trụy, tình dục sớm, tình dục vô độ, tình dục thiếu hiểu biết, tình dục không gần với tình yêu, rượu bia, thuốc lá, chè chén tiệc tùng cũng dễ ảnh hưởng đến chức năng tình dục.

Theo dân tộc:

Văn hóa ăn uống: vô tư lấy đồ ăn mà không cần biết có phù hợp khẩu vị hay không, ăn không hết sẵn sàng bỏ lại.

Văn hóa xếp hàng: Hành động chen lẫn, xô đẩy.

Xả rác: lung tung, bừa bãi.

Ăn cắp vặt: do túng thiếu trong cuộc sống.

Trốn vé: .

Chặt chém du khách: làm ảnh hưởng đến việc quảng bá, mời gọi du lịch.

Ban đêm có thói quen xấu như thức khuya, ăn nhậu thâu đêm hay dùng điện thoại quá lâu,…

Thức khuya - hành động đánh đổi sức khỏe lâu dài

Dù để làm việc, giải trí hoặc đơn giản là muốn có thời gian riêng sau một ngày bận rộn. Tuy nhiên, ngủ muộn hoặc thiếu ngủ kéo dài khiến đồng hồ sinh học bị rối loạn, làm giảm nồng độ testosterone.

Đồng thời, căng thẳng cortisol tăng cao khiến cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, dễ dẫn đến các bệnh tim mạch, tiểu đường và suy giảm miễn dịch. Nếu ngủ ít hơn 6 giờ mỗi ngày liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn.

Nhậu nhẹt thâu đêm - thói quen quá phổ biến

Để thư giãn sau một ngày làm việc. Nhưng vừa uống rượu bia vừa ăn đêm tạo ra gánh nặng kép cho cơ thể, Khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động quá tải dẫn đến tích tụ mỡ nội tạng, tăng nguy cơ béo phì, kháng insulin và bệnh tim mạch. Ngoài ra, còn dễ gây trào ngược dạ dày, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ.

Không chỉ vậy, rượu bia còn làm gián đoạn giấc ngủ sâu, khiến cơ thể không được phục hồi đúng cách. Thói quen nhậu nhẹt ban đêm gây hại cho gan, làm tăng huyết áp mà còn góp phần rút ngắn tuổi thọ âm thầm.

Nằm ngay sau khi ăn tối - thói quen gây tích mỡ

Chính hành động này lại khiến quá trình tiêu hóa chậm lại, dễ gây tích tụ năng lượng dư thừa dưới dạng mỡ; gây béo phì và rối loạn chuyển hóa, ...

Lạm dụng điện thoại vào ban đêm - gây gián đoạn giấc ngủ

Trong đó ánh sáng xanh từ màn hình ức chế hormone melatonin - yếu tố giúp cơ thể dễ ngủ và ngủ sâu.

Việc sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ khiến não bộ bị kích thích liên tục, giấc ngủ trở nên chập chờn, không đủ sâu gây suy giảm trí nhớ, căng thẳng thần kinh, tăng nguy cơ trầm cảm và ảnh hưởng sức khỏe tổng thể.

Hút thuốc buổi tối - rủi ro tích tụ gấp đôi

Không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn làm tăng nhịp tim, huyết áp và giảm lượng oxy trong máu.

Nicotine kích thích thần kinh khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Về lâu dài, đây là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư, bệnh phổi và tim mạch.

Tò mò về nghề y - luôn có tác động đến cuộc đời : Ký túc xá - Cá tốc ký; Chạy trời không khỏi đau,...

“Kinh nghiệm” đâu giúp ích gì:

Massage, tắm hay chơi thể thao quá sức sau khi uống rượu bia không giúp “giải rượu”, ngược lại có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhất là người có bệnh nền, cao tuổi.  Đó là bệnh lý xảy ra đột ngột, diễn tiến nhanh, biến chứng nặng nề, chủ yếu là người từ 55 tuổi trở lên, hiện xu hướng trẻ hóa.

Dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ là: Liệt nửa người (biểu hiện giơ hai tay bằng vai, một tay sẽ bị rơi xuống); liệt dây thần kinh số VII (méo miệng khi làm động tác nhe răng hoặc cười); rối loạn ngôn ngữ (hiểu được lời nói mà không diễn đạt được hoặc không hiểu lời người khác).

Một số thói quen thường gặp có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, như sau:

Uống rượu trước và sau khi đi massage

Đi tiểu nhiều hơn bình thường, mất nước, nhức đầu... giãn mạch, gặp hơi nóng đột ngột khi xông hơi khiến mạch máu giãn to hơn, tăng nhịp tim, choáng váng, khó thở, rượu bia vốn làm cho cơ thể nóng hơn mức bình thường, kết hợp xông hơi sẽ tăng nguy cơ chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, mất nước, mệt mỏi nhiều, gây tổn thương cơ xương khớp, dây chằng, cột sống, tổn thương mạch máu, gây chèn ép phần tủy tại cổ, biến chứng thần kinh, liệt tứ chi.

Do đó, sau khi uống rượu nên nghỉ ngơi, bổ sung nước trắng, nước dừa, đồ uống có tính kiềm kèm điện giải như kali, magie để trung hòa cồn. Có thể ăn một chút bánh mì nướng, bánh quy giòn, nước sốt táo để cung cấp năng lượng. Không uống paracetamol để giảm đau đầu hay lạm dụng thuốc giải rượu, thải độc.

Tuyệt đối không tắm ngay sau uống rượu bia, kể cả nước nóng. Rượu chủ yếu chuyển hóa ở gan, phần rất nhỏ thải qua hơi thở, nước tiểu và mồ hôi. Việc ra mồ hôi không làm giảm nồng độ cồn trong máu. Rượu làm giãn mạch máu, nước nóng cũng gây giãn mạch, kết hợp hai yếu tố có thể gây choáng váng, tụt huyết áp, ngất xỉu. Lúc này, cơ thể mất nước nhiều, dễ mệt mỏi hơn. Sau khi uống rượu, tinh thần chưa tỉnh táo, bạn có thể bị ngất, ngã, gây hại sức khỏe.

Nếu tiếp xúc với nước lạnh đột ngột, mạch máu có thể co thắt mạnh, gây rối loạn lưu thông máu và ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm thần kinh ngoại biên bị tổn thương, dẫn đến tình trạng liệt mặt tạm thời hoặc kéo dài.

Do đó, tắm không đúng cách trong lúc thể trạng không đảm bảo càng kích hoạt mối nguy đột quỵ, tăng huyết áp. Người cao tuổi, người tăng huyết áp, bệnh mạch vành,suy tim, đái tháo đường, người từng đột quỵ có nguy cơ cao hơn.

Vận động quá sức:

Làm cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng dẫn đến tình trạng mất nước và rối loạn điện giải,…trở nên nghiêm trọng hơn, khiến cơ thể mệt mỏi, chuột rút cơ bắp...

Chưa kể, rượu bia sẽ khiến gan và thận phải làm việc vất vả hơn để xử lý các chất độc hại có trong đồ uống này. Lúc này, cơ thể đang trong trạng thái mệt mỏi sau khi tập thể thao, gan và thận lại phải hoạt động để loại bỏ cồn và các độc tố khác từ bia, gây áp lực lớn lên các cơ quan nội tạng.

Khi phát hiện có người bị đột quỵ, không cho bệnh nhân ăn uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp,…. Không châm cứu, chích máu ở đầu ngón tay. Phương pháp này không có tác dụng làm tan cục máu đông, trái lại còn làm mất “thời gian vàng” cho can thiệp y khoa.

Bản thân:

-Trong thời gian ở XQ tôi đã hình thànnh những thói quen là đi bộ ngày 2 bận và ăn đủ 3 bữa (S, Tr, T) cùng với việc nấu nó hay rửa bát đũa, thìa,…khi lên TF “quên” luôn việc đi bộ;  Còn việc nấu nướng, rửa,...đã “khoán” cho…vợ và thay vào đó là việc…đọc báo (bằng Lap tốp) ! 

1, 2 ngày và “quen” liền, chắc do “hợp gu” !

- Tôi chẳng biết phân loại “thói quen Tốt” hay “thói quen Xấu” gì hết chỉ thấy “thói quen” nào “khó hợp” với chính mình thì lâu “quên” và ngược lại ! 

Thì ra quá trình hình thành “thói quen” cũng biết “lựa chọn” ra phết đấy chứ chẳng chơi !   

-        Lương Đức Mến, ngày 10/3/Bính Ngọ-

Nhấn vào đây để đọc toàn văn...

Tóm tắt ...

Về vấn đề MÙI NGƯỜÌ GIÀ

Nhiều người đã quen thuộc với: mùi ẩm mốc, mùi cỏ hoặc mùi dầu mỡ thường vương vấn trong các Viện Dưỡng lão, nhà của người già và những nơi tương tự. Đây chính là “dấu ấn” mà thời gian in lên hương thơm tự nhiên.

“

Nếu chia xã hội thành 3 nhóm: cao tuổi (75-95 tuổi hay hơn nữa), trung niên (45-55 tuổi) và thanh niên (20-30 tuổi) thì ở tuổi thanh niên cơ thể tỏa ra mùi “thơm như múi Mít” còn sau 40 thì khác! Mỗi con (người hoặc vật), mỗi giai đoạn phát triển đều có một mùi riêng là “thương hiệu” của độ tuổi đó. Đây cũng là một trong những nguyên do của tình trạng: hễ hơi “rủng rỉnh” tẹo là “trâu già” thích gặm “cỏ non” và “máy bay bà già” hay tìm “phi công trẻ” ! 

Mùi của người già (H: 老人味, A: Old person smell, P: Odeur de vieux) là mùi đặc trưng của người già Cao tuổi.

 Vì sao có mùi người già và làm thế nào để khắc phục? Bài này sẽ ghi lại kiến thức và kinh nghiệm về vấn đề đó!

Mùi cơ thể người cao tuổi là mùi đặc trưng gây ra bởi sự gia tăng hợp chất hóa học 2-nonenal trên da, bắt đầu phổ biến từ sau 40 tuổi do quá trình lão hóa. Đây là hiện tượng sinh lý tự nhiên khi cơ thể giảm sản xuất hormone và tăng tiết axit béo, không liên quan đến vấn đề vệ sinh cá nhân.

Hợp chất 2-Nonenal: Khi cơ thể lão hóa (khoảng 40 tuổi ở cả nam và nữ), sự phân hủy các axit béo không bão hòa-omega-7 trên da tạo ra 2-nonenal, một aldehyde có mùi hơi hắc, ngai ngái. Khi ấy, da sản sinh ra nhiều axit béo hơn và khả năng chống oxy hóa tự nhiên của da bắt đầu suy giảm. Thay đổi nội tiết tố như mãn kinh cũng có thể góp phần vào quá trình hóa học này. Đồng thời, lúc đó quá trình trao đổi chất giảm (hệ tiêu hóa hoạt động không tốt, quá trình trao đổi chất diễn ra chậm, chất độc bị tồn đọng nhiều trong cơ thể, không được đào thải kịp thời) và các axit béo tích tụ nhiều hơn. Do nằm ở ngay lớp sừng – lớp ngoài cùng của biểu bì nên lớp mỡ này thường xuyên phải tiếp xúc với không khí và bị dễ oxy hóa. Nonenal không tan trong nước và tương đối khó rửa trôi được hoàn toàn. Các loại xà phòng trên thị trường hiện nay đại đa số chỉ hướng đến việc khử các mùi khác, mà chưa có loại nào tập trung ngăn chặn mùi của 2-nonenal cả.

Có mùi đặc trưng này là bởi:   

Thói quen sinh hoạt mất vệ sinh, chẳng hạn như tần suất thay quần áo, tắm rửa thấp. Trong khi suy giảm chức năng tim phổi, bệnh về tim mạch và mạch máu não… một số chức năng trong cơ thể hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến mùi cơ thể

Do đi lại khó khăn, bệnh lý tim mạch, tiểu đường, răng miệng,.. hoặc khô da (giảm nước bọt/tuyến mồ hôi) cũng làm mùi nặng hơn.

Nằm lâu,...cả mùi gas, đệm,...

Mùi khó chịu phát ra từ cơ thể người cao tuổi. Dù ngày nào cũng tắm, nhưng mùi khó chịu tăng lên theo tuổi tác, nặng đến nỗi khiến các cụ bị con cháu né tránh, khiến họ buồn bã, tủi thân.

Hạn chế mùi người già cũng giống như mùi cơ thể thông thường. Đó là: duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, tránh căng thẳng, không hút thuốc, uống rượu bia điều độ, ăn uống lành mạnh, uống nhiều nước và ngủ đủ giấc.

Vệ sinh thường xuyên: Tắm rửa hàng ngày bằng xà phòng dịu nhẹ để loại bỏ bã nhờn tích tụ.

Uống nhiều nước: Giúp cơ thể trao đổi chất tốt hơn và giảm nồng độ 2-nonenal.

Thay quần áo, chăn ga: Thường xuyên giặt giũ quần áo, rèm cửa, chăn ga gối đệm để loại bỏ mùi bám vào.

Chế độ sinh hoạt hợp lý: Tăng cường rau xanh, trái cây; hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, thịt chó,....rượu bia, thuốc lá; tăng cường TDTT,...

Dùng sản phẩm hỗ trợ: Sử dụng các loại xà phòng hoặc nước hoa có chứa thành phần khử mùi hoặc hương thơm nhẹ nhàng. chất khử mùi, enzyme và các hóa chất khác nhau để loại bỏ mùi khó chịu do các hợp chất tự nhiên gây ra, chẳng hạn như amoniac (có trong nước tiểu), trimethylamine và hydro sulfide (có trong phân và nước tiểu), axit propionic (có trong mồ hôi) và axit isovaleric (một thành phần gây mùi hôi chân).Tuy nhiên, các thành phần này không hiệu quả trong việc loại bỏ hoặc trung hòa 2-nonenal.

Bên cạnh đó, người có tuổi nên thường xuyên đi khám sức khỏe để kịp thời chữa trị khi có vấn đề.

Dù thế nào cũng cần lưu ý rằng: Đây là dấu hiệu sinh lý bình thường của tuổi tác, không phải là bệnh, nhưng có thể cần được chăm sóc đặc biệt để người cao tuổi cảm thấy thoải mái, tự tin hơn. Mùi này là một mùi trung tính có nghĩa là chúng ta chẳng thể làm gì để dập tắt sự nồng nàn của “mùi người già”, nhưng đây đâu phải là vấn đề vệ sinh cá nhân!. Tất cả chỉ thuần là một quá trình sinh học bình thường của con người.

Không ai cảm thấy xấu hổ vì điều đó, rồi ai cũng sẽ già, sẽ có “mùi đặc trưng”, đã già đâu mà biết!.

Nếu xung quanh chúng ta có người cao tuổi, chúng ta phải hiểu và kính trọng, đồng thời động viên cùng tìm ra giải pháp làm cho cuộc sống tuổi xế chiều trở nên nhẹ nhàng hơn.

Điều trị

Tích cực phòng và điều trị các bệnh mãn tính. Sau khi tắm, có thể thoa kem dưỡng ẩm.

Nếu đổ mồ hôi nhiều và mùi cơ thể trở nên trầm trọng, có thể sử dụng các sản phẩm chống mồ hôi một cách thích hợp.

Nếu xung quanh chúng ta có người cao tuổi, chúng ta phải hiểu và kính trọng, đồng thời động viên cùng tìm ra giải pháp làm cho cuộc sống tuổi xế chiều trở nên nhẹ nhàng hơn. Khuyến khích mọi người liên tưởng nó với những kỷ niệm đẹp về ông bà và cha mẹ cũng như bản thân!  

Tắm rửa và vệ sinh cá nhân cho người cao tuổi

Việc đảm bảo người cao tuổi thực hiện vệ sinh cá nhân tốt và thói quen dọn dẹp nhà cửa (có hoặc không sử dụng sản phẩm chuyên dụng). Thường xuyên mở cửa sổ trong nhà, giúp thông gió và mang lại không khí trong lành.

Sự thật về “mùi người già” là đó là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa và không ai gặp phải tình trạng này nên cảm thấy xấu hổ.

Chúng ta nên tiếp tục thúc đẩy các cuộc thảo luận cởi mở về những thay đổi liên quan đến tuổi tác như mùi cơ thể để giảm thiểu sự kỳ thị xung quanh quá trình lão hóa và đảm bảo công chúng được trang bị thông tin cần thiết để hình thành những thói quen lành mạnh và tìm kiếm sự chăm sóc thích hợp.

Từ những hiểu biết trên nên thêm: Nếu không tự làm được thì con cháu, người thân, người giúp việc,....cần hỗ trợ (tự giác):

Dùng ĐHNĐ kết hợp “quạt tốc độ vừa phải” (chả tốn thêm mấy tiền điện lại đảm bảo luôn, nhanh mát toàn phòng và chống muỗi);

Mở Cửa sổ và Cửa Ra vào có thông với Môi trường;

Đóng cửa WC (nếu phòng khép kín);

Luôn thay đồ lót chỗ nằm;

Cảm thông, chia sẻ (riêng tình trạng: “trâu già thích gặm cỏ non” và “phi công trẻ lái máy bay bà già” là chuyện khác- không thể “thông cảm” và chuyện này  không thể “vin” vào “mùi” mà “bao biện” được !),...

….

-Lương Đức Mến, BS từ nhiều nguồn TK và TT, ngày 07/3/ Bính Ngọ-

Nhấn vào đây để đọc toàn văn...

Tóm tắt ...