HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Gần đây, đa phần dân “khai hoang” và “cán bộ” đã từng thoát ly, tức từng học tập, công tác, cư ngụ,…ở LC song khi “mất”, hỏa táng xong đều có nguyện vọng “về quê” ( PT, HN, HP,.. .) và phần lớn “nhu cầu” đó đều được người thân “đáp ứng” ( nếu ở quê “gia đình còn đất” )! Việc này đã thành trào lưu, phải chăng là vấn đề mới ? Chợt nhớ: “Cáo chết ba năm quay đầu về núi” là câu thành ngữ nói về lòng hướng  nguồn cội, quê hương. Dù đi xa hay sống xa nhà bao lâu thì cuối đời vẫn mong muốn trở về nơi “chôn nhau cắt rốn”. Câu này nhấn mạnh tình cảm sâu nặng với gốc rễ, “lá rụng về cội” và răn dạy mọi người không được quên ơn tổ tiên, không phải chỉ khi gần  “ nhắm mắt xuôi tay ” mà cả khi con người cao tuổi  .! Nghĩa đen : Loài cáo khi chết thường hướng đầu về nơi nó từng sinh sống ( núi ) hay con cáo dù có sắp chết cũng phải tìm đường quay về núi chính là nơi ở của nó, cho dù có bị chết dọc đường thì đầu của nó cũng luôn hướng về núi ( tức quê hương ) của mình. Nghĩa bóng...

Mấy lần dự Giỗ Tổ [1] tôi thấy các chú, các anh, các cháu ở quê sử dụng bài khấn có lẽ soạn từ đời các cụ ngang vai ông Nội tôi mà lại không hiểu nghĩa cổ nên trong xưng hô không chuẩn, kể thế thứ tiền nhân. Đặc biệt, trong bài Khấn Tế dùng lẫn cả âm Hán Việt và thuần Việt nên người nghe, nếu có chút hiểu biết thấy rất khó chịu! Tham khảo các bài văn Tế, Khấn của các họ lớn, dựa vào bài Khấn bố tôi soạn trước kia và lịch sử dòng họ, từ năm 1999 tôi soạn bài văn Khấn giỗ Tổ cho phái Lào Cai, hằng năm có bổ sung, sửa đổi. Nay chỉnh sửa lại, đưa vào đây để quan viên họ tham khảo, sử dụng ( thay ngày tháng năm theo l ịch Can Chi  cho phù hợp ) [2] . Khấn rằng: Kính nghe : Có thờ có thiêng, có kiêng có lành; Có Hiếu được đáp đền,  có Kính ắt Phật, Thần phù hộ. Cành rợp bóng, dòng chảy không ngừng vì gốc vững, nguồn dài; Gia môn khang thái bởi Linh Miếu trường tồn, oai linh Tiên Tổ. Uống nước phải nhớ nguồn, hưởng trái thơm nhớ ơn người trồng; Đó là nếp hiếu nghĩa ngàn ...