HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Chẳng biết tự bao giờ người dân quê tôi ai cũng thuộc câu: “ Kiến An có núi Ông Voi, có sông Văn Úc, có Đài Thiên Văn ”. Xa quê từ 02/1964 trong ký ức tôi, con sông này rộng mênh mang, giữa có nổi 2 bãi bơn để thả trâu và mùa rươi, mùa thu cói thì rất nhộn nhịp. Sau này tôi mới hiểu thêm về dòng sông này và biết rằng nó gắn với truyền thuyết về cụ Tổ, với chứng tích liên quan đến gia đình và nhiều sản vật quê hương. Hải Phòng có 16 sông chính toả rộng khắp địa bàn với tổng độ dài trên 300 km đều là các chi lưu của sông Thái Bình đổ ra vịnh Bắc Bộ. Cùng với các sông  Bạch Đằng ( sông Đà Bạch ), Lạch Tray, sông Cấm, Thái Bình, Trạm Bạc, Ruột Lợn ( còn gọi là sông Vũ Yên ), Hạ Lý, Kinh Môn…, Văn Úc có vai trò quan trọng trong việc hình thành vùng đất Hải Phòng cũng như lịch sử phát triển của thành phố. Sông Văn Úc là một nhánh ở hạ lưu trong hệ thống sông Thái Bình [1] với tổng chiều dài khoảng 57 km, khởi đầu ở Thanh Hà, Hải Dương còn phần lớn chảy qua địa bàn Hải Phòng theo h...

Năm 2012 Nhâm Thìn này là năm “Nhuận kép” bởi cả Âm lịch và Dương lịch đều nhuận. Tưởng  công việc cúng giỗ trong năm nhuận ai cũng rõ và dễ thống nhất với nhau. Nhưng hóa ra không dễ chút nào. 1. Trước hết nhắc lại về “nhuận”: Nhuận hay nhuần là sự bổ sung thêm ngày, tuần hay tháng vào lịch để lịch phù hợp với các mùa thời tiết. Phép tính thời gian định ra số ngày trong tháng, số tháng trong năm phải là con số nguyên. Nhưng năm mặt trời hay năm thời tiết và chu kỳ trăng tròn, khuyết không phải bao gồm số nguyên các ngày. Để giải quyết sai biệt giữa năm, tháng theo chu kỳ tự nhiên với chu kỳ nhân tạo do con người đặt ra khi làm lịch người ta đã đưa “ngày nhuận”, “tháng nhuận” vào và tạo ra “năm nhuận”. Cái thường gọi là “lịch ta” thực chất là “âm dương lịch” một năm thường có 12 tháng, nhưng cứ trong 19 năm như vậy sẽ có 7 năm có 13 tháng. Tháng thêm vào được gọi là “tháng nhuận” và năm đó gọi là “năm nhuận”. 2. Việc xác định tháng nhuận, tên tháng nhuận Trong âm dươn...

Theo truyền ngôn được chép trong Gia phả họ Lương Cao Hương và họ Lương Hội Triều thì khi người Mông Cổ diệt nhà Tống, cai trị Trung Quốc ( tương ứng giai đoạn đầu nhà Trần của Đại Việt [1] ) là thời kỳ mà họ Lương từ Bắc quốc chạy sang Đại Việt cư ngụ, sinh ra nhiều chi phái họ Lương của Việt Nam ngày nay. Do vậy con cháu Lương tộc cần biết được những sự kiện chính thời kỳ này ở 2 quốc gia. 1. Trung Hoa không còn do Hán nhân nắm quyền: 1.1. Nhà Tống thống nhất Trung nguyên rồi suy vong sau gần 2 thế kỷ cai trị: Cuối Thiên niên kỷ thứ Nhất, sau khi nhà Đường ( 唐朝 , tángcháo; 18/ 6 /618 – 4/6/907 ) đổ, Trung Quốc lại rơi vào kỳ phân rã với “Ngũ đại thập quốc” ( 五代十國 , 907-960 ) . Đến n ăm 960 Triệu Khuông Dẫn ( 趙匡胤 , tức Tống Thái Tổ 宋太祖 ) được nhà Hậu Chu 後周 trao ngôi mở ra nhà Tống ( 宋朝 , Song; 960-1 279 ) , Trung Quốc tái thống nhất. Triều đại này từng cho quân xâm lược Đại Việt. Nhưng bị Lê Đại Hành ( 黎大行 ; 941 – 1005 ) đánh tan năm 981 bằng thắng lợi vang...

Sắp đến ngày 19/5, ngày chính kị của Nội tổ ngẫm lại từ “một gánh bên nồi bên con” vượt Văn Úc sang Cao Mật đến nay, hơn 300 năm đến nay dòng họ càng “đông đàn dài lũ”, ngoài 192 đinh quê gốc ở Chiến Thắng, An Lão, Hải Phòng, hậu duệ Tổ đã lan ra sống cả khắp mọi miền: Bắc-Trung-Nam,Đồng bằng-Miền núi, Thành thị-Nông thôn, trong nước-ngoài nước. Từ nghề Nông của Tổ nay con cháu làm đủ mọi nghề để sinh sống và đóng góp cho xã hội, thực hiện việc họ. Tính từ khi Tổ sang khởi nghiệp bên bến sông Văn Úc, sinh 6 trai ( Lẫm, Tuấn, Chiêu, Tú, Thiệu, Linh ) và 3 gái, đến 2011 đã có đến đời thứ 11 là hậu duệ các Cụ: Tuấn, Tú, Thiệu, Linh. Ban đầu, tại Cao Mật, con cháu vẫn giữ là Lương Công đến đời thứ 3 chi 1, 2, 4 đổi thành Lương Đức 梁德 , chi còn lại đổi: Lương Hoàn 梁完 [1] . Cuối những năm 1980, trong Danh sách....các chi nhánh đều chép là Lương Công [2] nhưng hồ sơ cá nhân con cháu vẫn ghi theo Tổ Chi. Chiến Thắng vốn nhiều họ và tuy cùng tộc danh nhưng chưa chắc đã cùng Thuỷ tổ. Ví...

Tiên Minh trongĐôồng Kánh điịa dư chí ( Phiên âm của tôi ) Gần đây “Tiên Lãng” khá nổi danh bởi sự kiện cưỡng chế nhà trông đầm nuôi tôm của anh Đoàn Văn Vươn ở xã Vinh Quang. Nhưng với tôi huyện này là một nơi mà Tổ tiên tôi từng dừng chân trước khi có một nhánh sang An Lão và Vinh Quang ( xã Thái Bình xưa ) cũng có một nhánh họ Lương khá đông.  1. Vùng đất đón Bình minh trước nhất . Tiên Lãng là vùng đất cổ có địa danh trên 700 năm. Thời Lý, Trần vùng đất này và Thanh Hà ( thuộc Hải Dương ) ngày nay có tên là Xứ Bàng La 旁罗处 . Thế kỷ XIV đổi thành huyện Bình Hà 平河 thuộc châu Nam Sách 南索 . Vào năm Quang Thuận thứ nhất ( 光順元年 , 1460 ) Lê Thánh Tông đã tách thành hai huyện Tân Minh 新明縣 và Bình Hà ( nay là Thanh Hà ) thuộc Phủ Nam Sách. Năm 1600 do kiêng húy Vua Lê Kính Tông ( 黎敬宗 , 1588 – 1619 ) là Duy Tân 維新 nên Tân Minh đổi thành Tiên Minh 先明 縣 thuộc trấn Hải Dương 海陽 鎭 . Năm 1884 do phạm húy Vua Hàm Nghi ( 咸宜, 1871-1943) ...