Bài đăng

CHỮ viết và ÂM đọc trong Văn Khấn, Tế

Hình ảnh
Vấn đề khi khấn cúng lời nói dùng âm Nôm hay âm Hán Việt, lúc viết Sớ dùng chữ Việt hiện tại, chữ Nôm hay chữ Hán chưa phải đã thống nhất, ngay trong một dòng họ. 1. Thưở trước , dân gian coi Khấn, Tế là trọng đại do vậy việc viết và đọc văn khấn là “đặc quyền” của các bậc túc nho đức cao vọng trọng 德高望重 . Do vậy Sớ (H: 疏文上奏 , A: The petition to the throne , P: Le placet au trône ) được viết bằng chữ Nho (tức chữ Hán, 漢字 / 汉字 ), đọc bằng âm Hán Việt ( 詞漢越 , tức là âm chữ Hán thời nhà Đường, đọc theo quy luật ngữ âm tiếng Việt ) ít khi viết bằng chữ Nôm ( 字喃 , tức là thứ chữ dựa trên những thành tố của chữ Hán để viết những tiếng thuần Việt, xưa gọi là Quốc âm ). Khấn văn Nôm, khấn không sớ chỉ dùng trong cúng giỗ ở nhà thường dân. Ngày nay các bậc thông tỏ Hán học đã vắng dần, hơn nữa từ 1950 bên Trung Hoa đã dùng chữ Giản thể 簡體字 thay cho chữ Phồn thể 繁體字 truyền thống nên lớp Hán học nay tuy có bằng Đại học Hán Nôm ( như con gái tôi chẳng hạn ) đấy nhưng nhiều chữ Phồn thể...

Nhân ngày giỗ Ông, nhớ về Nội Tổ: Lương Đức Trính

Hình ảnh
Ngày ấy Ông tôi đã đi con đường nào và mất tại đâu ? Hôm nay, ngày 29 tháng Giêng năm Tân Mão ( tức là thứ Ba ngày 03/3/2011 ) là ngày Giỗ của Ông Nội tôi. Thực chất đây là ngày ông bỏ nhà ra đi lần thứ hai và không trở về nữa!  Chính xác, Cụ mất trong trường hợp nào? mất ở đâu? ngày nào? có được mai táng không? mai táng tại đâu?…Là những câu hỏi mà từ đời bà Nội tôi đến Bố tôi và hiện nay chúng tôi vẫn chưa dò tìm được! Ông nội tôi là đời thứ 5 họ Lương Cao Mật [1] tên là Lương Đức Trính 第五代祖 梁德楨 [2] .  Ông là Tổ phụ của ngành 3 phái Lào Cai gồm con cháu của : Lương Thị Thị ( 1914-1992 ), Lương Đức Thân ( 1922-1997 ) và Lương Đức Dật ( 1924-1977 ). Bố ông là cụ Trinh 第四代祖 梁德禎 ( con út của bà Hai ), thường được gọi là “Trinh bé”, để phân biệt với “Chinh lớn” tức cụ Giáo Chinh 征 là con bà cả, kị ngày 17/9. Mẹ là Nguyễn Thị Lề �� , không thấy ghi nguyên quán trong Gia phả, kị 01/11. Cùng với Phạm Đình Nhiên, Đào Đăng Lung, cụ Trinh là dưỡng tử [...

Vấn đề THỜ, CÚNG, LỄ, BÁI

Hình ảnh
  Người phương T ây coi trọng ngày sinh còn người phương Đông coi trọng ngày mất của tiền nhân và sùng kính các đấng Thần linh vì họ cho rằng có linh hồn nên chú tâm việc thờ cúng, tế lễ. Song hiểu căn kẽ về việc này xem ra đâu phải dễ! Khái luận: 1 1. Bản chất: 2 2. Mục đích: 3 3. Tác dụng: 4 4. Địa điểm: 5 5. Đồ lễ: 9 6. Tiến hành Cúng tế : 10 7. Lễ Bái: 10 8. Văn khấn : 16 9. Lễ tạ: 17 10. Ăn giỗ: 17 Đôi điều kết lại: 17 Khái luận: Cho đến nay, tôi chưa tìm thấy tư liệu nào chỉ rõ việc Thờ, Cúng, Lễ, Bái được bắt đầu từ bao giờ, khởi nguồn từ đâu?. Tôi mạo muội suy đoán rằng: nơi nào có con người sinh sống và được tổ chức thành xã hội thì từ những hoạt động cộng đồng vui mừng tự phát ban đầu dần hình thành những nghi thức, trong đó vấn đề này. Như vậy, có thể nói nó hiện hữu cùng với sự có mặt của con người ngay từ thuở sơ khai ( trước cả tôn giáo ) và đồng hành chưa biết tới bao giờ! Tế lễ thờ phụng (H: 祭禮 , A: The cult a...