Nhớ câu nói của CỔ NHÂN

Việt Nam từng có câu: “Trong ấm ngoài êm”  nghĩa là bên trong gia đình hòa thuận, êm ả (thì) các mối quan hệ bên ngoài xã hội được yên ổn, suôn sẻ. Dùng để chỉ một trạng thái sống lý tưởng, mọi thứ đều viên mãn, thuận lợi từ trong nhà ra ngoài phố, gắn liền với sự khéo léo trong đối nhân xử thế và quản lý gia đình. 

Câu này tương tự câu “tề gia trị quốc bình thiên hạ” bên Tầu mà nó được trích từ tác phẩm “Đại học” 大學, một trong “Tứ Thư” 四書 kinh điển[1] của Nho giáo, do Tăng Sâm 曾參 – học trò của Khổng Tử  (孔夫子, 551 tCn-479tCn). Trong đó:

Tu Thân 修身 Cốt Lõi Của Mọi Sự, là gốc rễ, nền tảng của mọi vấn đề;

Tề Gia 齊家 là việc Sắp Xếp Việc Nhà, Xây Dựng Gia Đình Hạnh Phúc, là bước “đệm” để vươn lên;

Trị Quốc 治國là quá trình Điều Hành Đất Nước, Tạo An Bình, Thịnh Vượng

Bình Thiên Hạ 平天下: Mang Lại Hòa Bình, An Lạc Cho Thế Giới, là mục tiêu cao cả nhất.

“Trong ấm”:  Chỉ sự hòa thuận, ấm cúng, vui vẻ, sung túc trong gia đình, nội bộ dòng họ.

“Ngoài êm”: sự yên ổn, hòa bình, không có xích mích, mâu thuẫn với hàng xóm láng giềng, bạn bè và xã hội bên ngoài.

Như thế, câu nói của cổ nhân đến nay vẫn cò giá trị, vẫn còn là một kim chỉ nam cho mọi thời đại. Từ việc “Tu Thân” để hoàn thiện bản thân, “Tề Gia” để xây dựng tổ ấm hạnh phúc, đến “Trị Quốc” để kiến tạo một đất nước phồn thịnh và cuối cùng là “Bình Thiên Hạ” để mang lại hòa bình cho toàn cầu, và cố là để “trong âm, ngoài êm”! để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, nơi sự hài hòa và thịnh vượng được lan tỏa rộng khắp.

-Lương Đức Mến, 04/11/Ất Tỵ-

---

[1] Là bốn tác phẩm kinh điển của Nho học 儒教 Trung Hoa 中國, được Chu Hy (朱熹, 1130)  thời nhà Tống (宋朝, 960-1279) lựa chọn. Chúng bao gồm:

Đại Học (大學 Dà Xué)

Trung Dung (中庸 Zhōng Yóng)

Luận Ngữ (論語 Lùn Yǔ)

Mạnh Tử (孟子 Mèng Zǐ)

Thông thường người ta hay nói là: Tứ Thư Ngũ Kinh 五經四書, với Ngũ Kinh gồm 5 tác phẩm đều được Khổng Tử soạn thảo hay hiệu đínhdùng làm nền tảng trong Nho giáo là: Kinh thi 詩經, Kinh thư 書經, Kinh lễ 禮記, Kinh dịch 易經, Kinh Xuân Thu 春秋.