HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Đại Việt hồi 1306 (ST) Trong tiến trình xác lập, giữ vững chủ quyền vùng đất Lào Cai này từng thấm bao mồ hôi, xương máu của bao thế hệ quân dân Văn Lang, Đại Việt. Nhưng mang dấu ấn quan trọng nhất và được ghi chép cụ thể nhất là từ thời Lý. Khi thay nhà Tiền Lê, nhà Lý ( 李氏 , 1009-1225) dời đô ra Đại La ( 1010) và rất quan tâm đến cương vực V ương quốc, có ý muốn mở rộng, khẳng định chủ quyền tại những vùng đất mà xưa nay còn chưa phân định rõ và việc quản lí toàn bộ đất đai vùng Giao Chỉ xưa được chặt chẽ hơn. Trong khi họ Lý đang củng cố Vương quyền và vùng núi Tây Bắc là các huyện thuộc Man Châu vẫn được triều đình các bên cai trị một cách lỏng lẻo thì vào năm Thuận Thiên thứ năm ( 1014 ) Man tướng vùng Hạc Thác ( thuộc nước Đại Lý 大李) là Dương Trưởng Huê và Đoàn Kính Chí đem 20 vạn quân vào cướp đất nước ta ở thượng du đặt doanh trại gọi là trại Ngũ Hoa. Vị Vua khai quốc Lý Thái Tổ ( 李太祖 , 1010-1028 ) sai con là Dực Thánh Vương đi đánh dẹp, thắng tr...

Nước Việt  thời 12 Sứ quân (ST) Chế độ quân chủ tự chủ phong kiến 自主時代 gồm hai giai đoạn: Thời kỳ Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Hồ ( 939-1407 ) và thời kỳ Hậu Lê, Nguyễn ( 1428-1886 ). Trong đó thời mở đầu nền tự chủ ( 939-1009 ) việc quản lý vùng đất Lào Cai nay còn lỏng lẻo và chính thức được xác lập và xiết chặt ở thời kỳ củng cố quyền tự chủ ( 1009-1407 ). Dưới ách đô hộ tàn bạo của Hán triều phong kiến phương Bắc, nhân dân ta vô cùng cực khổ đã vùng lên, giành lại quyền độc lập. Trong Phong sử có câu: Nước lã mà vã lên hồ, Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan. Sau khi giành quyền tự chủ , các vương triều tiến hành công cuộc cai quản, phân lại cương vực thì tên gọi miền đất Lào Cai nay cũng có đổi thay: Xem lên trăng bạch trời hồng, Dạo miền sơn thuỷ bẻ bông thái bình. Ngô Vương Quyền 吾王權 , người làng Đường Lâm vào năm 938 nhận được hung tin: Vạn Vương nhà Nam Hán là Lưu Hoằng Thao chỉ huy 1 đạo quân th...

Vị trí nước Văn Lang (ST) Vị trí Lào Cai thời 937 (VNSL) Việt sử diễn âm viết về thời kỳ Bắc thuộc, chống Bắc thuộc ( 代時北屬 , 111 tCn-939) bằng những dòng như sau: Nước ta từ thuộc nước người, Khởi từ Đông Hán đến thời Tề Lương. Dân ta chịu những chiến trường, Cấy cày chẳng được, muôn đường khó khăn. Năm Canh Ngọ 111 tCn nhà Hán giết Triệu Dương Vương 趙陽王 , diệt nhà Triệu đổi Nam Việt thành Giao Chỉ bộ 交趾部, có lúc tách đặt 2 quận Vĩnh Bình và Tân Xương ( bao gồm vùng đất Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai nay) . Sau đó, năm 203 thời Đông Hán ( 25-220) Thứ sử Trương Tân và Thái thú Sĩ Nhiếp dâng sớ đổi thành Giao Châu 交州. Sự phân giới cai trị này tồn tại suốt thời Tam Quốc và Ngũ Quý : thuộc Đông Ngô ( 222-280 ), nhà Tấn, Đông Tấn ( 280-420) , nhà Tống ( 420-479), nhà Tề (479-501), nhà Lương ( 502-589), nhà Tuỳ ( 589-617) . Nhà Đường ( 618-907) nắm quyền đã chia nước ta thành quận huyệ...

 Ngày 24 Tháng 9 năm 2011, Thường trực Ban Liên Lạc (BLL) họ Lương Việt Nam đã  họp để đánh giá kết quả các hoạt động của dòng họ trong dịp kỷ niệm 570 năm ngày sinh của trạng nguyên Lương Thế Vinh, mà tâm điểm là việc tổ chức hội thảo tại Văn Miếu Quốc Tử Giám,  ngày 28 Tháng 8 Năm 2011 .   Tham dự hội nghị có ông Lương Sỹ Pháp, Chủ tịch Hội Đồng Trưởng lão họ Lương Việt Nam.   Hội nghị đã nghe  Ông Lương Đức Kỳ , Q/ Trưởng Ban Liên lạc Họ Lương Việt Nam, phó Ban tổ chức Hội thảo và ông Lương Phương Hậu trưởng ban Tổ chức hội thảo báo cáo tổng hợp tình hình và kết quả tổ chức Hội thảo. Hội nghị đã thảo luận và thống nhất đánh giá như sau:    I. VỀ CHỦ TRƯƠNG  Năm 2011, họ Lương chúng ta có 2 sự kiện kỷ niệm lớn: 400 năm ngày mất của Quận công Lương Văn Chánh (19/9 âm lịch) và 570 năm ngày sinh của Trạng nguyên Lương Thế Vinh (1/8 âm lịch). Về giỗ cụ Lương Văn Chánh, vì trùng với kỷ niệm 400 năm ngày thành lập tỉnh Phú Yên, và khánh thành kh...

Lào Cai, Yên Bái và một phần Nghĩa Lộ nhập thành HLS Tính đến 01/10/2011, tỉnh Lào Cai ( mới ) đi vào hoạt động vừa đúng 20 năm. Ngẫm lại thời gian đã qua mới thấy hết giá trị của việc tái lập tỉnh không chỉ đối với chung cuộc mà tác động tới từng người, từng gia đình, cơ quan. Tuy là vùng đất cổ, sớm có người sinh sống nhưng “ nơi ngã ba sông biên giới ” Việt-Trung này trong thời sơ sử, thời Bắc thuộc cũng như thời kỳ đầu của nền quân chủ tự chủ các sách động vùng này chưa trực thuộc chính quyền trung ương mà do các tù trưởng người địa phương cai quản. Triều đình không với tay tới được nên cho hưởng quy chế Ki Mi (羈縻, Ràng giữ nhưng buông thả nhằm duy trì để cho không đến nỗi tuyệt hẳn ). Ngày đó cũng chưa có khái niệm “ đường biên giới ” mà chỉ có “ vùng biên giới ” và rõ nét tại những nơi có cửa ải. Do vậy tuy sử sách chép vùng này thuộc bộ Tân Hưng thời các Vua Hùng hay đạo Lâm Tây thời Tiền Lê nhưng thực chất đây là “ vùng đệm ” giữa hai Vương quốc ( Nam Chiếu và Đại Việt )...

Do ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo nên các sử gia thời quân chủ ít chép vào chính sử các sự kiện liên quan đến các nhân vật lịch sử nữ, trừ Hoàng hậu, Hoàng phi hay Công chúa nổi tiếng. Nhưng dân gian lại không câu nệ khuôn phép này nên câu chuyện về người con gái họ Lương ở đất Ý Yên, được nhà Lê phong là “ Kiến Quốc Phu nhân ” vì có công giúp nước lập mưu giết giặc Minh được lưu truyền tới tận ngày nay . Tuy "Đại Việt sử ký" không có một chữ nào về bà nhưng các tài liệu viết về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn hay những tư liệu dã sử, sự tích Đền miếu, Lễ hội và trong nhân dân quanh vùng đều truyền tụng về sắc đẹp, phẩm hạnh, sự mưu trí và công lao to lớn của bà. Người đời cung kính gọi bà là Nguyệt Cô, Nguyệt nương, Lương thị và cũng có sách chép bà tên là Lương Thị Huệ! Nhưng đó là một nhân vật có thật, một liệt nữ đáng tự hào của dân Việt nói chung, Lương tộc nói riêng! Khi lượm lặt qua những tư liệu thành văn và chưa thành văn, tổng hợp lại cũng có thể dựng lại được câu ...