HỌ LƯƠNG ĐỨC Ở LÀO CAI

Giấy mời dự Hội thảo Thư của BTC

Hồi nhỏ, khi còn ở quê ( trước 2/1964 ) thấy bà tôi thường nhắc “Mỗi tháng, hai ngày sóc vọng phải thắp hương cho các cụ tại nhà và bà lên chùa” tôi chẳng hiểu như thế nào. Sau này, khi tìm hiểu về phép đo thời gian, về tâm linh mới dần vỡ vạc ra đôi điều và thấy rất bổ ích. Trong phép làm lịch , Lịch thư (H: 曆書, A: Almanac , P: Almanach ), hiện nay phổ biến là Dương lịch (陽曆, The sun calendar/Le calendrier solaire ) và Âm lịch (陰曆, lunar calendar/ Le calendrier lunaire ). Trong đó việc Cúng, Giỗ, xem ngày chọn giờ lại phải dựa vào âm lịch. Âm lịch chúng ta đang dùng thực chất là Âm Dương lịch 陰陽曆 hay Âm Dương Hợp lịch (陰陽合歷, Lunisolar calendar ) bởi nó dựa vào chuyển động tương đối của Mặt Trời, Mặt Trăng đối với Trái Đất và gắn bó Thái âm (太陰, Mặt Trăng ) với Thái dương (太陽, Mặt trời). Lịch này làm ra cốt phục vụ việc trồng cấy của nông dân phương Đông nên còn gọi là “Nông lịch” 農歷. Âm lịch chia thời gian ra làm Hoa Giáp 花甲, Giáp 甲, Năm 年, Tháng 月, Ngày 日, Giờ 時. Trong đó, khái n...

Chúng ta, nhất là những người theo hay chịu ảnh hưởng của đạo Phật thường cảm thấy linh thiêng với ngày Rằm, nhất là Rằm tháng Giêng và Rằm tháng Bẩy .Tìm hiểu về phép đo thời gian, về tâm linh sẽ dần vỡ vạc ra đôi điều và thấy rất bổ ích. Triết học cổ Trung Hoa cho rằng: “âm dương cát hôn hiểu” (陰陽割昏曉, âm dương chia sớm tối ) hay “nhật dĩ kế dạ” (日以繼夜, ban ngày lại tiếp ban đêm ). Một ngày bao gồm ngày và đêm, như vậy khái niệm một ngày đầy đủ phải là một ngày đêm và đó là khái niệm cơ bản nhất của Lịch 曆法. Đã biết Âm lịch lấy chu kỳ "Trăng tròn Trăng khuyết" làm đơn vị "tháng" 月 và việc gọi tên ngày ngoài phép đặt tên theo Can Chi còn có cách đặt tên theo con số. Trong đó ngày 15 giữa tháng được gọi là ngày Rằm, Hán tự là Vọng Nhật 望日, là ngày Mặt Trăng, Mặt Trời đối xứng nhau ở hai cực nên gọi là “Xung đối” (衝是, Opposition ). Khi đó Mặt Trăng ( nửa quay về phía Trái Đất ) nhận đầy đủ ánh sáng từ Mặt Trời, soi chiếu vào mọi tâm hồn con người. Do vậy cổ nhân t...

Trong những bài viết về Nguyên nhân tục đốt vàng mã và ngày Rằm tháng Bẩy thì bài viết xưa và hay nhất tôi biết được là bài của Hòa thượng Tố Liên ( Nguyễn Thanh Lai, 1903-1977 ) đăng lại trên một trang mạng. NGUYÊN VĂN BÀI VIẾT NHƯ SAU: Tục chôn người chết nước Tàu về đời thượng cổ, một khi có người chết cứ để thế đem chôn, không quan ván, lại cũng không khanh phần mộ chi cả. Đến đời vua Hoàng đế (2679trCN) cho rằng con cháu đối với ông bà cha mẹ trong việc mai táng cẩu thả như thế là thiếu bổn phận, mới sai ông Xích Xương sáng chế ra quan, quách để chôn cất. Trải qua đời Hoàng đế đến đời Đường Ngu, cái tục lệ chôn cất người chết chỉ có thế thôi. Nối Nhà Ngu là nhà Hạ (2205 tr CN) người tàu mới bắt đầu dùng đất sét nặn thành mâm bát dùng tre gỗ là nhạc khí như chuông khánh, đàn sáo… để đem theo người chết. Các đồ vật đó được gọi là minh khí, hoặc gọi là quí khí, tức các đồ vật được đem chôn theo cho thần hồn người chết dùng ở âm phủ. Lễ nhạc đối với người chết bắt đầu có từ đó. Rồi...

        Lương Thế Vinh là Thủy Tổ của nhiều chi họ Lương ở các vùng trên đất Việt Nam. Ông còn là một nhân tài hiếm có, một vị quan thanh liêm, một nhà giáo tâm huyết mà chính sử nhắc đến. Đại Việt sử ký toàn thư có chép nhiều việc liên quan đến Cụ. Nhân sắp Kỷ niệm 570 năm ngày sinh Trạng Lường ( 01/8Tân Dậu, 1441-01/8 Tân Mão, 2011) thiết nghĩ cũng cần ôn lại vài chi tiết về tiểu sử của Cụ. Tư liệu trích dưới đây đều lấy nguyên văn trong: Đại Việt Sử Ký Toàn Thư 大越史記全書 do Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên... soạn thảo ( 1272 - 1697 ). Nguyên văn chữ Hán theo Bản in Nội Các Quan Bản 内閣官板 bản khắc gỗ năm Chính Hòa thứ 18 ( 正 和十八年,丁丑 , 1697) do Tô Trọng Ðức, Vũ Xuân Lương, Lê Văn Cường, Lương Thị Hạnh và Ngô Thanh Giang trang Nôm Na số hoá; phần dịch theo bản dịch của Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam ( 1985 - 1992 ) in trong sách do Nhà xuất bản Khoa Học Xã Hội xuất bản năm 1993. SỰ KIỆN NỘI DUNG CHỮ HÁN ÂM DỊCH NGHĨA 1....